Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2009

Αναζητώντας το αυτονόητο

Πολλούς φίλους τους έχει ξενίσει η αναφορά που κάνουμε για την εκπροσώπηση του "αυτονόητου". Μας καταλογίζουν αλαζονεία, σαν να φαίνεται ότι μόνον εμείς κατέχουμε την αλήθεια και οι μέχρι τώρα πολιτικοί σχηματισμοί δεν ενδιαφέρονται γι' αυτήν. Σε μεγαλύτερο ακόμη βαθμό κι από την κοινή λογική, η διατύπωση αυτή φαίνεται να δημιουργεί αρνητικό αντίκτυπο. Μόνο που η ανάγνωση αυτή, της αλαζονείας, είναι εντελώς εσφαλμένη.

Στην πραγματικότητα, όταν αναφερόμαστε στα "αυτονόητα" εκφράζουμε την απελπισία μας και την αίσθηση του επείγοντος που έχουμε για ορισμένες μεταρρυθμίσεις. Το "αυτονόητο" δεν καλύπτει το σύνολο των πολιτικών μας προτάσεων ή θέσεων, αλλά οπωσδήποτε ένα βασικό πυρήνα από αυτές, τον πυρήνα εκείνο που έφερε κοντά ανθρώπους από διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις, με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Νομίζουμε, μάλιστα, ότι σχεδόν όλοι θα συμφωνήσουν με το χαρακτηρισμό "αυτονόητο", εάν εξετάσουν ένα προς ένα τα ζητήματα, για τα οποία χρησιμοποιούμε αυτή την έννοια.

Κάποια απλά παραδείγματα: δεν είναι αυτονόητο ότι σε μια περίοδο, κατά την οποία το κόστος του δανεισμού του κράτους είναι τεράστιο, πρέπει να ξοδεύουμε λιγότερα από τα έσοδά μας; Δεν είναι αυτονόητο ότι η εκπαιδευτική πολιτική πρέπει να καθορίζεται με αποκλειστικά ακαδημαϊκά κριτήρια; Ότι δεν μπορεί ο ρόλος του Πανεπιστημίου ή του Τ.Ε.Ι. ως κατά κύριο λόγο στηρίγματος μιας τοπικής οικονομίας να υπερισχύει των ακαδημαϊκών αυτών κριτηρίων; Ότι δεν μπορεί να έχουμε συνολικό τεράστιο πλεόνασμα δημοσίων υπαλλήλων και παράλληλα τρομακτικές ελλείψεις προσωπικού σε συγκεκριμένους χώρους; Ότι δεν μπορεί τα πανεπιστήμια να λειτουργούν, στην πραγματικότητα, λιγότερες από τις μισές ημέρες του ακαδημαϊκού έτους, εξ αιτίας των καταλήψεων; Ότι δεν μπορεί το κράτος να διατηρεί ζημιογόνες δημόσιες επιχειρήσεις, οι οποίες είναι και τραγικά ανεπαρκείς στην κάλυψη των αναγκών που υποτίθεται θεραπεύουν; Όλα αυτά είναι λιγότερο από αυτονόητα;

Παρ' όλα αυτά, και ενώ είμαι σίγουρος ότι συντριπτικές πλειοψηφίες των συμπολιτών μας συμφωνούν με αυτά τα αυτονόητα, τα εκλογικά αποτελέσματα δικαιώνουν τα πολιτικά κόμματα, τα οποία συντηρούν αυτές τις νοσηρές καταστάσεις. Σε πολλές, μάλιστα, περιπτώσεις, όσοι πολιτικοί βγήκαν μεμονωμένα να πουν κάτι σχετικό, λοιδωρήθηκαν. Θυμόμαστε τι έγινε, όταν ο κ. Αλέκος Παπαδόπουλος είχε βγει και είχε δηλώσει κάτι άλλο αυτονόητο: ότι δεν μπορεί να διατηρηθεί η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, εάν παρέχονται συντάξεις σε ασφαλισμένους κάτω των 60 ετών. Η επίθεση που δέχθηκε ήταν πρωτοφανής - ενώ είπε το αυτονόητο. Γιατί όμως όλα αυτά τα αυτονόητα δεν αντιμετωπίζονται, αφού (όπως λέμε) η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος θα το επιθυμούσε;

Για να απαντήσουμε στην ερώτηση αυτή, αρκεί να βρούμε ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό που συνδέει όλες αυτές τις νοσηρές καταστάσεις: σε όλες υπάρχουν οργανωμένα μειοψηφικά συμφέροντα, τα οποία επηρεάζουν σημαντικό αριθμό ψήφων, με αποτέλεσμα ακόμη και η λήψη των αυτονόητων μέτρων να συνεπάγεται πολιτικό κόστος, ακόμη και την πτώση από την εξουσία (να θυμηθούμε τις τεράστιες αντιδράσεις στις προτάσεις Γιαννίτση για αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα το 2001 - προτάσεις, οι οποίες στηρίζονταν σε πολύ έγκυρη τεκμηρίωση; Λέγεται ότι η αρχή του τέλους της κυβέρνησης Σημίτη ήταν αυτές οι αντιδράσεις). Έτσι, όλοι όσοι προσβλέπουν στην εξουσία ως αυτοσκοπό θα καμφθούν από τις οργανωμένες αντιδράσεις και θα κάνουν πίσω. Πολλές φορές, μάλιστα, επιχειρείται ένας καταπληκτικός στρουθοκαμηλισμός, με διαβεβαιώσεις ότι, λ.χ., το ασφαλιστικό δεν είναι και τόσο πιεστικό πρόβλημα ή ότι δεν πολυ-πειράζει που χάνονται μαθήματα στο πανεπιστήμιο, δεν έγινε και τίποτε δα σπουδαίο.

Για να εφαρμόσει κανείς το αυτονόητο, χρειάζεται να μην έχει δεσμεύσεις προς οργανωμένες μειοψηφίες και να μην προσβλέπει στην εξουσία για την εξουσία, αλλά στη συμμετοχή στη διακυβέρνηση, προκειμένου να προωθηθούν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, ακόμη και με πολιτικό κόστος. Τα ιδρυτικά μέλη της Δράσης είναι απαλλαγμένα από τις εξαρτήσεις αυτές και, για το λόγο αυτό, παρέχουν το καλύτερο εχέγγυο ότι θα προχωρήσουν (εάν λάβουν τη σχετική εντολή από το εκλογικό σώμα) στην υλοποίηση των αυτονόητων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Γράψτε τη γνώμη σας!