Παρασκευή, 17 Δεκεμβρίου 2010

Εσείς, θα μαζεύατε σκουπίδια για 35 χρόνια;

Με αφορμή την, πολλοστή, κρίση των σκουπιδιών που μαστίζει την Αθήνα θα ήθελα αγαπητοί αναγνώστες να σας κάνω μια ερώτηση:

Εσείς, θα θέλατε να μαζεύετε σκουπίδια για 30-35 χρόνια; Θα θέλατε η καθημερινότητά σας να είναι ένα συνεχές αλισβερίσι με κάδους απορριμμάτων, πεταμένες σακούλες, παράνομα παρκαρισμένα οχήματα και -σαν να μην έφταναν όλα αυτά- να έχετε και την κακοδιοίκηση του ελληνικού δημοσίου από πάνω σας, να σας τρίβεται στα μούτρα επί καθημερινής βάσης;

Ξέρω ότι κάποιοι, διαβάζοντας τα παραπάνω, προτρέχετε και πάτε να απαντήσετε όχι σε αυτό το ερώτημα που έθεσα αλλά σε αυτά που φαντάζεστε ότι θα γράψω στη συνέχεια. "Αν δεν τους άρεσε ας μην προσλαμβάνονταν", θέλετε να μου πείτε. "Δεν τους ανάγκασε κανείς να προσληφθούν στην Υπηρεσία καθαριότητας. Αν δεν τους αρέσει να παραιτηθούν!...". Εντάξει, δεκτά όλα αυτά, αλλά παρακαλώ, απαντήστε πρώτα στο ίδιο το ερώτημα και παρακολουθήστε το συλλογισμό μου:
Θα θέλατε να μαζεύετε σκουπίδια για 30-35 χρόνια της ζωής σας; Ξέρετε κάποιον από το περιβάλλον σας που θα ήθελε κάτι τέτοιο;

Υποθέτω πως η απάντηση είναι αρνητική, όσο καλές και αν είναι οι αμοιβές. Άρα, μάλλον συμφωνείτε ότι είναι κατ' αρχάς λογική και αναμενόμενη η τάση των εργαζομένων στις δημοτικές υπηρεσίες καθαριότητας να θέλουν να μεταταγούν σε άλλες υπηρεσίες. Αυτές οι μετατάξεις / τοποθετήσεις / μεταθέσεις (επιλέξτε όποιον όρο και όποια διαδικασία θέλετε) είναι που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την υπερπληθώρα προσωπικού στους ελληνικούς δήμους. Οι προσληφθέντες στις υπηρεσίες καθαριότητας κινούν γη και ουρανό για να μεταταγούν σε άλλες υπηρεσίες με αποτέλεσμα οι θέσεις στην υπηρεσία καθαριότητας να μένουν κενές και έτσι οι Δημοτικές αρχές -πιθανώς έχοντας κι αυτές λερωμένη τη φωλιά τους και θέλοντας να εξασφαλίσουν τη σιωπή και τη συνενοχή του προσωπικού- "αναγκάζονται" να προσλάβουν νέο προσωπικό για να καλύψουν τα κενά που δημιουργούνται στον τομέα της καθαριότητας. Και μετά πάλι απ' την αρχή...

Γνωστά αυτά. Ακόμη δε κι αν αναγκάζονταν οι εργαζόμενοι να παραμείνουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία για την οποία προσελήφθησαν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι η απόδοσή τους θα έπεφτε με το χρόνο. Είτε λόγω δυσφορίας, είτε λόγω ηλικίας, είτε λόγω συνδυασμού παραγόντων που έχουν να κάνουν και με τις δυσκολίες της συγκεκριμένης εργασίας. Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε πως η συγκεκριμένη εργασία δεν είναι για να γίνεται από το ίδιο άτομο για πάρα πολλά χρόνια, αλλά θα μπορούσε να είναι μια καλή (και σχετικώς καλά αμοιβόμενη) θέση για έναν άνθρωπο που αναζητά μια, σχετικώς, προσωρινή δουλειά, έως ότου μπορέσει να βρει κάτι καλύτερο.

Ως λύση στο φαύλο κύκλο προσλήψεων-μετατάξεων-προσλήψεων επελέγη η πρόσληψη προσωπικού με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Έλα όμως που η ελληνική εργατική νομοθεσία (και νομολογία) δείχνει άκαμπτη σε αυτόν το τομέα και ορίζει ότι οι "πάγιες και διαρκείς ανάγκες" πρέπει να καλύπτονται από προσωπικό με συμβάσεις αορίστου χρόνου... Και έτσι ανοίγει ένα παράθυρο για την επαναπρόσληψη / "μονιμοποίηση" ακόμη και αυτών των εργαζομένων που είχαν προσληφθεί με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Βλ. και εδώ.

Μπορεί εμείς να θεωρούμε ότι η ανωτέρω λογική είναι πλήρως... παράλογη. Μπορεί να εκπλησσόμεθα που η ελληνική νομοθεσία και τα ελληνικά δικαστήρια δεν μπορούν να κάνουν το διαχωρισμό ανάμεσα στην "πάγια και διαρκή ανάγκη" απ' τη μια, και "τον παράγοντα/φορέα που θα καλύψει αυτή την ανάγκη" απ' την άλλη. Είναι σαν να λέμε ότι επειδή η... θέση του προπονητή της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου είναι πάγια και διαρκής, θα πρέπει να καλύπτεται εφ' όρου -εργασιακής- ζωής από τον ίδιο προπονητή που πρώτος καπάρωσε τη θέση, και ο οποίος δεν θα μπορεί να απωλύεται αλλά μόνο να μετατάσσεται (π.χ. σε θέση φύλακα επαρχιακού εθνικού σταδίου). Ή, αν καταφέρουμε και επεκτείνουμε την τουριστική σεζόν ολόκληρο το χρόνο και οι σχετικές θέσεις πάψουν να είναι εποχικές, θα έχουμε μόνιμους, 65χρονους ναυαγοσώστες να εργάζονται στις παραλίες μας... Αλλά το τι εξυπνάδες λέμε και το τι πιστεύουμε εμείς ελάχιστη σημασία έχει εν προκειμένω. Σημασία έχει το τι λέει ο νόμος.

Άρα βρισκόμαστε ενώπιον ενός αδιεξόδου: Οι προσλαμβανόμενοι στις υπηρεσίες καθαριότητας του ελληνικού δημοσίου δεν επιτρέπεται να απωλυθούν και άρα ο αριθμός τους είναι μοιραίο διαρκώς να αυξάνεται. Η δε παραγωγικότητά τους είναι μοιραίο, για τους λόγους που εξηγήθηκαν, συνεχώς να φθίνει. Η μόνη λοιπόν διαφαινόμενη λύση είναι, πολύ απλά, οι εργαζόμενοι για την καθαριότητα των δήμων να μην έχουν καθεστώς δημοσίου υπαλλήλου. Θα πρέπει η εκτέλεση της αποκομιδής απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων υλικών να περάσει σε ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες θα υπογράφουν συμβόλαια με συγκεκριμένους όρους με τον κάθε δήμο. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσε να διερευνηθεί και η θεσμοθέτηση κάποιου είδους ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών που θα δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα και να ζητείται και η γνώμη των πολιτών για το ποιές εταιρείες κάνουν καλή δουλειά ή όχι, έτσι ώστε να εισάγεται και ένα επιπλέον στοιχείο διαφάνειας στην όλη διαδικασία.

Σε κάθε περίπτωση είναι προφανές ότι ο σχεδιασμός της διαχείρισης απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων θα πρέπει να παραμείνει, αναβαθμιζόμενος, στον ίδιο το δήμο (ή μια ένωση δήμων) που θα έχει τη συγκεντρωτικη ευθύνη εντός των ορίων δικαιοδοσίας του και εντός των πλαισίων που ορίζει η νομοθεσία και θα είναι υπεύθυνος για να καθορίσει το κατάλληλο μείγμα μέτρων διαχείρισης απορριμμάτων και όλες τις σχετιζόμενες πολιτικές (μείωση παραγόμενου όγκου απορριμμάτων, ανακύκλωση, αποκομιδή, ΧΥΤΑ / ΧΥΤΥ ιδιόκτητο ή τρίτου, καύση, πυρόλυση ή όποια άλλη τεχνολογία, ωράρια και δρομολόγια λειτουργίας της αποκομιδής, κοινωνικά κριτήρια / bonus για την πρόσληψη ατόμων ευπαθών ομάδων, πολεοδομικά και διοικητικά μέτρα που σχετίζονται με τον τρόπο και το χώρο απόθεσης και συλλογής των απορριμμάτων κ.ο.κ.).

Κάπως έτσι, θα βγούμε από το φαύλο κύκλο των ετήσιων απεργιών ("λευκών", κόκκινων ή μαύρων) και θα μπορούμε σε πολύ λίγα χρόνια από τώρα να θυμόμαστε όλη αυτή τη δυσωδία που μας περιβάλλει ως μια κακή ανάμνηση. Διαφορετικά, θα έχουμε κάνει ένα ακόμη μπάλωμα, στα χιλιάδες μπαλώματα που απαρτίζουν το ξεφουσκωμένο μπαλόνι του ελληνικού δημοσίου.

Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010

Η σημασία της νίκης Καμίνη - Μπουτάρη

Χθές το βράδυ, οι κύριοι Καμίνης και Μπουτάρης πέτυχαν ιστορικές νίκες στους δυο μεγαλύτερους δήμους της χώρας. Οι δυο δήμοι άλλαξαν χέρια (υπο την έννοια της παράταξης που τους υποστηρίζει αλλά και σε ότι αφορά τα πρόσωπα) μετά από δυομισι δεκαετίες. Αλλά αυτό δεν είναι το πιο σημαντικό.
Η συμβολική σημασία της νίκης Καμίνη - Μπουτάρη είναι εντυπωσιακή. Δεν είναι νίκη των κομμάτων που τους στήριξαν. Είναι νίκη μιας μεγάλης κοινωνικής ομάδας, μιας σιωπηρής μειοψηφίας, που μέχρι πρόσφατα δε συμμετείχε στη νομή των δημόσιων πόρων, που δεν σχετιζόταν άμεσα με το κομματικό κατεστημένο. Που μέχρι τώρα εκχωρούσε τη διαχείρηση των πολιτικών πραγμάτων σε αυτούς που υπόσχονταν εύκολες, ξεκούραστες λύσεις, που συχνά δε συμμετείχε καθόλου γιατί ίσως πίστευε ότι «δεν μπορεί ν’ αλλάξει τίποτα».
Αυτή λοιπόν η σιωπηρή μειψηφία έγινε θορυβώδης πλειοψηφία. Και αποφάσισε να δώσει την ευκαιρία σε δυο ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με το κομματικό κατεστημένο για πρώτη φορά να μπουν στο παιχνίδι. Κι εδώ αξίζει να παρατηρήσουμε την αντίδραση του κομματικού συστήματος. Το ΠΑΣΟΚ παρ΄ όλο που επίσημα στήριξε τις δυο υποψηφιότητες, ανεπίσημα όχι μόνο δεν ενδιαφέρθηκε πρακτικά να τις προωθήσει, αλλά αντίθετα ένιωσε απειλή. Οι παραδοσιακοί κομματάρχες των δύο περιφεριών δεν είναι ευχαριστημένοι από το αποτέλεσμα γιατί νιώθουν ότι τους απειλεί και αυτό φάνηκε και στα χθεσινοβραδυνά παράθυρα. Θα προτιμούσαν νίκη του κομματικού κατεστυημένου κι ας ήταν από άλλη παράταξη.
Το σύστημα έδειξε ότι δεν πέφτει αμαχητί. Πριν μερικά χρόνια θα υιοθετούσε την προσφιλή τακτική της νομής δημοσίων πόρων. Τώρα όμως λεφτά δεν υπάρχουν. Αντιστάθηκε παρολαυτά λυσαλέα. Όταν οι υποσχέσεις για δουλειές και διορισμούς δε μπορούσαν να δοθούν, όπλο του συστήματος ήταν ό φόβος και η ενεργοποίηση των συντηρητικών ανακλαστικών του εκλογικού σώματος. Αυτή τη φορά όμως οι πολίτες δεν ακολούθησαν «οτι λέει το κόμμα», δε φοβήθηκαν το καινούργιο, το διαφορετικό και απέδειξαν ότι «κάτι μπορεί να αλλάξει», ότι «ναι, μπορούμε» καταφέρνοντας μια ρωγμή στο κομματικό κατεστημένο. Το πόσο μεγάλη είναι θα φανεί σύντομα.

Τρίτη, 9 Νοεμβρίου 2010

Η Δράση και οι δημοτικές εκλογές

Η Δράση υποστηρίζει στις δημοτικές εκλογές τους συνδυασμούς του Γιώργου Καμίνη και του Γιάννη Μπουτάρη. Υποστηρίζει τους συνδυασμούς αυτούς χωρίς ενδοιασμούς. Ο Γιάννης Μπουτάρης είναι από τους ιδρυτές της Δράσης. Ο Γιώργος Καμίνης είναι από τους ανθρώπους που η Δράση θα ήθελε να ασχολούνται με τα κοινά. Και οι δύο είναι ανιδιοτελείς και συμμετέχουν στην πολιτική για να δώσουν, όχι για να πάρουν. Έχουν δώσει δείγματα γραφής στη μέχρι τώρα δημόσια ζωή τους, τα οποία μόνο θετικά μπορούν να χαρακτηρισθούν. Τους διακρίνει ιδίως το πάθος, η αγάπη για τις πόλεις, για τις οποίες αγωνίζονται.

Όποιος γνωρίσει, έστω και για λίγο, από κοντά τον κυρ-Γιάννη θα εκπλαγεί από τις γνώσεις του και το ενδιαφέρον του για το περιβάλλον. Ο Γιάννης Μπουτάρης, όμως, διαθέτει και πρακτικό μυαλό. Επιτυχημένος επιχειρηματίας, αλλά και ακτιβιστής ουσιαστικός, όχι των λόγων και των κραυγών, αλλά των έργων. Με πολύ μεράκι - μεράκι στο κρασί που παράγει, μεράκι για τη φύση και τον Αρκτούρο, με αποτελέσματα στις προσπάθειές του, αλλά και πάντοτε γλυκός, μειλίχιος, ευπροσήγορος. Η αλλαγή της Θεσσαλονίκης είναι προσωπικό του στοίχημα - όχι η αλλαγή στο πρόσωπο ή την παράταξη που ασκεί τη διοίκηση, αλλά η μεταμόρφωση της πόλης.

Ο Γιώργος Καμίνης είναι άνθρωπος, του οποίου την αποφασιστικότητα μπορεί να παραγνωρίσει όποιος γοητευθεί από την έμφυτη ευγένειά του, την καλλιέργειά του και την ηπιότητά του. Παρ' ότι έχει διατελέσει επικεφαλής ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής (και μάλιστα της πανθομολογουμένως πλέον επιτυχημένης) επί επτά έτη, δεν έχει κανένα ίχνος έπαρσης ή αλαζονείας. Ακούει όχι απλώς από ευγένεια ή από υποχρέωση, αλλά επειδή πραγματικά πιστεύει ότι έχει να κερδίσει από κάθε συνεργάτη του, αλλά και από κάθε άλλο συνομιλητή του, γνώσεις, ιδέες, εμπειρίες, επ' ωφελεία είτε της Αρχής, στην οποία προΐστατο, είτε της Αθήνας, στην υπηρεσία της οποίας τώρα θέτει τον εαυτό του.

Και οι δύο υποψήφιοι χαρακτηρίζονται από διάθεση προσφοράς, η οποία δεν διακρίνει και τόσο τους αντιπάλους τους (κυρίως τον απερχόμενο δήμαρχο Αθηναίων). Επίσης, κανείς από τους δύο δεν προήλθε από κάποιον κομματικό σωλήνα. Αναδείχθηκαν από την προσωπικότητά τους και τη δουλειά τους. Είναι βέβαιο ότι έχουν όλες τις προοπτικές να αναδειχθούν εξαιρετικοί δήμαρχοι. Άλλωστε, αυτό είναι και το κυριότερο κριτήριο, με βάση το οποίο η Δράση τους επέλεξε.

Θέλουμε να φωνάξουμε όσο πιο δυνατά μπορούμε στους ψηφοφόρους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης: Οι εκλογές της Κυριακής είναι πολύ σημαντικές για εσάς, είναι πολύ σημαντικές για τη ζωή σας, για το μέλλον σας. Έχει πολύ μεγάλη σημασία να εκλέξετε δήμαρχο τον πιο ικανό από τους δύο υποψηφίους. Επίσης, έχει πολύ μεγάλη σημασία να πιστέψετε ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. Δεν πρέπει να παρασυρθείτε από τις διεφθαρμένες διοικήσεις που υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα αυτή τη στιγμή. Ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης είναι άνθρωποι που μπορούν να αλλάξουν τη ζωή σας προς το καλύτερο - αρκεί να το πιστέψετε εσείς και, με την ψήφο σας, αλλά και με την προσπάθειά σας, αυτές τις λίγες ημέρες, να τους δώσετε την ευκαιρία να σας υπηρετήσουν.

Τρίτη, 2 Νοεμβρίου 2010

Ο κομματισμός και η συνεχής παρακμή του


Την προηγούμενη βδομάδα η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσίευσε την ενδιάμεση έκθεσή της όπου μεταξύ άλλων προέβει σε προτάσεις για το συμμάζεμα των δημοσιονομικών όπως συνηθίζει. Σε αντίθεση πάντως με το παρελθόν και απ΄οσο μπορώ να θυμηθώ για πρώτη φορά, οι προτάσεις που περιέχονται στην έκθεση της ΤτΕ είναι πολύ συγκεκριμένες και τολμώ να πω ιδιαίτερα εύστοχες, καθώς στην πλειοψηφία τους είναι εύκολα εφαρμόσιμες, με άμεσα αποτελέσματα και χωρίς ιδιαίτερο πολιτικό κόστος. Για παράδειγμα δε νομίζω να θιγεί κανείς από την κατάργηση των εκδρομών των ΚΑΠΗ στις Άλπεις η των εκδρομών κρουαζιέρας της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς στη Μύκονο εκτός ίσως από τους προμηθευτές αυτών. Αντίστοιχα δε νομίζω να υποστηρίζει κανείς τη μεταφορά μαθητών στα σχολεία από απομακρυσμένες περιοχές με κόστος ελικοπτέρου η έστω πολυτελούς λιμουζίνας, οδηγώντας στον υπερδιπλασιασμό του συνολικού κονδυλίου πανελλαδικά, αναγνωρίζοντας προφανώς την ανάγκη μεταφοράς των εν λόγω μαθητών αλλά σε πιο λογικό κόστος. Ειδικά όταν η πρόταση συνοδεύεται με στοχευμένες δράσεις υπερ κοινωνικών ομάδων που θίγονται ιδιαίτερα από τα μέτρα της κυβέρνησης θα περίμενε κανείς μια θετική αντίδραση από το σύνολο του πολιτικού κόσμου. Επιπλέον η συγχώνευση σταθμών της κρατικής τηλεόρασης δεν πιστεύω ότι θα υπονομεύσει το ψυχαγωγικό η ενημερωτικό προΙόν που απολαμβάνει ο μέσος Έλληνας.
Για να είμαι ειλικρινής «η κατάργηση των εκδρομών της πλουτοκρατίας και η αναδιανομή στον νέο, τον άνεργο, το χαμηλοσυνταξιούχο και η αποκαθήλωση θεσμών που επιτρέπουν σε λαμόγια της αστικής τάξης να λυμαίνονται το κόπο της εργατιάς (και όχι μόνο)» θα μπορούσε εύκολα να συνοψίσει τις προτάσεις ΤτΕ η οποία επιτέλους συντάχθηκε στο πλευρό της Ελληνικής αριστεράς και (γιατί όχι) μέρους τουλάχιστον του κυβερνώντος κομματος.
Εντυπωσιάστηκα λοιπόν με τις αντιδράσεις των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Δεν καταλαβαίνω γιατί οι εκδρομές των ΚΑΠΗ στο εξωτερικό είναι διέξοδος από τη «Σπιναλόγκα» κατά τα λεγόμενα του κυρίου Τσίπρα. Αδυνατώ επίσης να αντιληφθώ ποια είναι τα «εσκαμμένα που υπερέβει ο κύριος Προβόπουλος» κατά τον κύριου Χυτήρη. Το γεγονός ότι το ΛΑΟΣ είναι το μόνο κοινοβουλευτικό κόμμα που αντιμετώπισε τις προτάσεις ΤτΕ ως λογικές είναι άλλο ένα δείγμα βαθειάς παρακμής του κομματισμού και του σφιχτού εναγκαλισμού του με το κράτος στην Ελλάδα.

Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Ψήφος (αντι)μνημονιακή ή αυτοδιοικητική στην Αθήνα;

Ότι οι δημοτικές εκλογές πολιτικοποιούνται δεν αποτελεί έκπληξη. Ειδικά στους μεγαλύτερους δήμους, με δεδομένο μάλιστα ότι κατά κανόνα οι υποψήφιοι προέρχονται από τους κομματικούς σωλήνες, η ψήφος πολύ συχνά αποτελεί επιβράβευση ή αποδοκιμασία ενός κομματικού σχηματισμού.

Ενδεχομένως η πολιτική/ κομματική ψήφος να δικαιολογείται περισσότερο στις περιφερειακές εκλογές, δεδομένου ότι οι περιφέρειες πλέον θα ασκούν πολλές αρμοδιότητες που θα προσομοιάζουν στις αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης - και, επομένως, τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων που προτείνονται (θα έπρεπε να) έχουν πολύ περισσότερη ιδεολογική συνοχή. Αλλά στις δημοτικές εκλογές το λογικό θα ήταν οι κάτοικοι να εξετάζουν ποιος υποψήφιος ή ποιος συνδυασμός θεωρούν ότι θα έκανε την καλύτερη δουλειά για τους ίδιους, για την καθημερινότητά τους.

Στην Αθήνα η παρούσα δημοτική αρχή δεν έχει να επιδείξει κάποιο έργο στους τομείς της αρμοδιότητάς της. Η πόλη είναι βρώμικη, δεν είναι ασφαλής, πολλά σημεία της δεν είναι προσβάσιμα, το ιστορικό κέντρο έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του. Επίσης, ο Δήμος παραμένει υπερχρεωμένος, απασχολεί τεράστιο αριθμό προσωπικού (μεγάλο μέρος του οποίου είναι είτε περιττό, είτε αναξιοποίητο). Οπότε είναι φυσικό, τώρα που ήλθε και το Μνημόνιο, ο απερχόμενος δήμαρχος να έχει ένα θέμα, με το οποίο να ασχολείται, ώστε να αποφεύγει οποιαδήποτε συζήτηση για τα δικά του πεπραγμένα. Καταδικάζει το μνημόνιο, τους μειωμένους πόρους που θα έχει αυτό στην τοπική αυτοδιοίκηση, σχεδόν αποδίδει τα χάλια της Αθήνας στο μνημόνιο. Επίσης, σπεύδει να τονίσει ότι ο βασικός του ανθυποψήφιος προτείνεται από κόμμα, το οποίο στηρίζει το μνημόνιο.

Έτσι, ακόμη και οι δημόσιες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις μεταξύ των υποψηφίων καταλήγουν συχνά σε ερωτήσεις, εάν είναι υπέρ ή κατά του μνημονίου. Η αντιπολίτευση και, δυστυχώς, και ο Πρωθυπουργός πλέον, φρόντισαν να βάψουν τις εκλογές με τα χρώματα της συμφωνίας ή της αντίθεσης με το μνημόνιο. Ωστόσο, οι ψηφοφόροι, ειδικά στις δημοτικές εκλογές, ειδικά στην Αθήνα, δεν πρέπει να πέσουν σε μια τέτοια παγίδα - δεν πρέπει να ψηφίσουν υπέρ ή κατά του μνημονίου, πρέπει να σκεφθούν λίγο πιο στενά εγωιστικά, να ψηφίσουν με βάση το συμφέρον τους, με βάση τις προοπτικές η πόλη τους ή η γειτονιά τους να βελτιωθούν. Πρέπει να εξετάσουν το ποιόν των υποψηφίων, τι έχει κάνει ο καθένας ως τώρα στον τομέα ευθύνης του, τι προσωπικότητα έχει ο καθένας, και με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις να ψηφίσουν.

Αν αναδείξουν ξανά Δήμαρχο τον κ. Κακλαμάνη, το πιο πιθανό είναι ότι η καθημερινότητά τους δεν θα βελτιωθεί καθόλου. Η Αθήνα, κατά τη θητεία του κ. Κακλαμάνη, έγινε χειρότερη. Ο απερχόμενος δήμαρχος δεν έδειξε κάποια διάθεση για να βελτιώσει ουσιαστικά την καθαριότητα (περιορίσθηκε στην αγορά απορριμματοφόρων, τα οποία προφανώς είτε δεν αξιοποιούνται, είτε υπο-αξιοποιούνται). Διατηρεί ένα ραδιοφωνικό σταθμό δημοτικής προπαγάνδας, μέσω του οποίου δίνει πολλούς παχυλούς μισθούς σε δημοσιογράφους, οι οποίοι εργάζονται και σε άλλα μέσα ενημέρωσης, ενώ η ακροαματικότητά του είναι αστεία - εκτός αυτού, διατηρεί πολύ περισσότερους δημοσιογράφους και διοικητικούς υπαλλήλους, από οποιονδήποτε άλλο ραδιοφωνικό σταθμό ανάλογης εμβέλειας και ορκίζεται σ' ό,τι έχει ιερό και όσιο ότι το προσωπικό αυτό δεν πρόκειται να χάσει τη δουλειά του. Η δημοτική αστυνομία, ένα σώμα με αρκετές αρμοδιότητες, έχει ευνουχισθεί, περιοριζόμενο στο κόψιμο κλήσεων για παράνομη στάθμευση. Ούτε τη δουλειά αυτή την κάνει καλά όμως, όπως μαρτυρούν τα τόσα αυτοκίνητα που είναι σταθμευμένα πάνω σε πεζοδρόμια, σε ράμπες για αναπηρικά καροτσάκια, σε διαβάσεις πεζών κ.λπ. Επίσης, η διαχείριση των οικονομικών του Δήμου είναι εντελώς αδιαφανής. Όποιος έχει μπλέξει με τη δημοτική γραφειοκρατία σε ζητήματα έκδοσης αδειών (βασικά για καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος) έχει πολλές ιστορίες να πει.

Οφείλεται κάποια από τις δυσλειτουργίες αυτές στο μνημόνιο; Μήπως εάν οι δημότες Αθηναίων ψηφίσουν τον κ. Κακλαμάνη, για να δείξουν την αντίθεσή τους στο μνημόνιο, θα κάνουν κακό στους ίδιους; Θα παραμείνει η ίδια δημοτική αρχή, η οποία θα κρατήσει την πόλη βρώμικη. Οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και οι επισκέπτες στην Αθήνα θα δυσκολεύονται να κυκλοφορούν. Θα δυσκολεύονται να σταθμεύσουν τα αυτοκίνητά τους. Θα δυσκολεύονται να περπατάνε στα πεζοδρόμια που θα εξακολουθήσουν να είναι βρώμικα και χαλασμένα. Θα φοβούνται να κυκλοφορήσουν στο κέντρο. Θα βλέπουν τις επιχειρήσεις στην πόλη να παρακμάζουν κι άλλο. Θα βλέπουν ότι η Αθήνα και ως τουριστικός προορισμός θα φθίνει ακόμη περισσότερο. Θα βλέπουν μια Αθήνα που θα συνεχίζει να παρακμάζει.

Προσωπικά υποστηρίζω τον κ. Γιώργο Καμίνη, επειδή νομίζω ότι έχει τις γνώσεις, τις ιδέες, την εμπειρία, την προσωπικότητα και, κυρίως, τη βούληση και το πάθος να αναστρέψει όλα τα παραπάνω. Πολλοί δημότες μπορεί να διαφωνούν μαζί μου. Να θεωρούν ότι η κα. Πορτάλιου ή ο κ. Σοφιανός ή ο κ. Αμυράς ή ο κ. Μιχαλολιάκος ή ακόμη και ο ίδιος ο κ. Κακλαμάνης θα βελτιώσουν τη ζωή μας εάν εκλεγούν, ασκώντας τις αρμοδιότητες του αξιώματός τους (πολλοί, ενδεχομένως, να διαφωνούν και με τις διαπιστώσεις που έχω καταγράψει παραπάνω και να εκτιμούν ότι η πόλη βελτιώθηκε από το 2006 μέχρι σήμερα). Αν ναι, με το καλό να υποστηρίξουν τον υποψήφιο της επιλογής τους - ή να συζητήσουμε για ποιους λόγους πιστεύουμε ότι ο ένας ή ο άλλος υποψήφιος θα είναι καλύτερος για το Δήμο.

Αλλά πρέπει την τελευταία αυτή εβδομάδα, αν θέλουμε οι εκλογές είναι το εργαλείο, με το οποίο ο πολίτης συμμετέχει στη διαμόρφωση του δικού του μέλλοντος, να ψηφίσουμε ακριβώς αυτό που καλούμαστε: δημοτικό άρχοντα. Όχι εκπρόσωπο των δυνάμεων του μνημονίου ή της αντίστασης κατά του μνημονίου. Να ρίξουμε ψήφο (κατά κυριολεξία) αυτοδιοικητική και όχι μνημονιακή ή αντιμνημονιακή.

Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2010

Αποσπάσματα από την υπ' αριθμόν 3427/2010 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Ολομέλεια)

23 από τα 25 μέλη της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας (μειοψήφισε ο Πρόεδρος και μία Σύμβουλος) δέχθηκαν ότι

Α. Το πεντάλεπτο που παρέχεται στα νεοπαγή κόμματα, όπως το αιτούν, στην ΕΡΤ ΑΕ και σε όλους τους ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς, το οποίο μάλιστα μπορεί να μεταδοθεί σε όποια ώρα επιλέξουν οι παραπάνω σταθμοί, δεν επαρκεί, κατά κοινή πείρα, ούτε στοιχειωδώς για τη μετάδοση των θέσεων και του προγράμματος τους, εν όψει του ότι τα κόμματα αυτά, εφ` όσον ιδρύθηκαν λίγο πριν από τις εκλογές, δεν είχαν τον χρόνο να γνωστοποιήσουν στο εκλογικό σώμα τις θέσεις και το πρόγραμμα τους πριν από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου, όταν δεν ίσχυε ακόμη η απαγόρευση του άρθρου 11 του Ν 3023/2002. Επομένως, υπό τα ανωτέρω δεδομένα, η διάταξη του άρθρου 2 περ. α` της από 15.5.2009 δεύτερης προσβαλλόμενης αποφάσεως [απόφαση Παυλόπουλου] έχει εκδοθεί κατά παράβαση της εξουσιοδοτικής διατάξεως του άρθρου 10 παρ. 1 περ. α` του Ν 3023/2002 και είναι, ως εκ τούτου, ακυρωτέα κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την δεύτερη κρινόμενη αίτηση.

Β. Οι προσβαλλόμενες αποφάσεις [αποφάσεις Παυλόπουλου] παραβιάζουν και την αρχή της αναλογικής ισότητας, η οποία απορρέει ευθέως από το Σύνταγμα και θεσπίζεται ρητώς με την εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 10 του Ν 3023/2002. Πράγματι, έναντι του πεντάλεπτου που δικαιούται το αιτούν, ως νεοπαγές κόμμα, κατά το άρθρο 2 της δεύτερης από 15.5.2009 προσβαλλόμενης αποφάσεως, η πρώτη από 13.5.2009 υπουργική απόφαση παρέχει στα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατά τις ειδικότερες διακρίσεις αυτής, δύο εξηντάλεπτες συνεντεύξεις σε εθνικό δίκτυο των αρχηγών τους, τέσσερις συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας στην ΕΡΤ ΑΕ και σε όλους τους ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς σε ώρες υψηλής ή σχετικά υψηλής ακροαματικότητας και θεαματικότητας (18:00 - 01:30), μία προεκλογική συγκέντρωση, ένα δεκάλεπτο την εβδομάδα στους παραπάνω σταθμούς για την παρουσίαση του προγράμματος και της δραστηριότητας τους και χρόνο διαφημιστικών μηνυμάτων, τα οποία αποτελούν, κατά κοινή πείρα, δραστικό μέσο προεκλογικής επικοινωνίας. Κατά τους υπολογισμούς, μάλιστα, του αιτούντος κόμματος, οι οποίοι δεν αμφισβητήθηκαν ειδικώς, το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας έχει στην διάθεση του 3.768 λεπτά της ώρας διαφημίσεων από τηλεοράσεως, το ΠΑΣΟΚ 2.819, το ΚΚΕ 1.692 και ο ΣΥΡΙΖΑ και ο ΛΑΟΣ από 1.258 λεπτά, κατανεμόμενα στα κρατικά και ιδιωτικά τηλεοπτικά μέσα. Έναντι των ανωτέρω, το αιτούν κόμμα δικαιούται δύο λεπτά της ώρας τηλεοπτικής διαφημίσεως και μάλιστα μόνον στη δημόσια τηλεόραση. Υπό τα δεδομένα αυτά, η διαφορά του χρόνου και εν γένει των ευχερειών που παρέχονται με τις προσβαλλόμενες αποφάσεις αφ` ενός μεν στα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφ` ετέρου δε στα νεοπαγή κόμματα, είναι τόσο σημαντική, ώστε υπερβαίνει τα όρια, εντός των οποίων μπορούσε να κινηθεί ο Υπουργός Εσωτερικών κατά την άσκηση της κανονιστικής του αρμοδιότητας που του δίδει το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν 3023/2002. Επομένως, οι προσβαλλόμενες αποφάσεις έχουν εκδοθεί και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικής ισότητας και είναι και για το λόγο αυτόν, βασίμως προβαλλόμενο με τη δεύτερη αίτηση ακυρώσεως, παράνομες και ακυρωτέες.


15 από τα 25 μέλη της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας (μειοψήφισε ο Πρόεδρος και εννέα Σύμβουλοι) δέχθηκαν ότι μόνη η πρόβλεψη για διαφορετική αφετηρία της προεκλογικής προβολής μεταξύ παλαιών και νεοπαγών κομμάτων επαρκεί (χωρίς τα ανωτέρω άλλα δύο κριτήρια) για την διαπίστωση της αντισυνταγματικότητας. Ειδικότερα

Οι προσβαλλόμενες πράξεις [αποφάσεις Παυλόπουλου], κατά την προφανή έννοια τους, κατανέμουν χρόνο ραδιοτηλεοπτικής προβολής στα κόμματα, τα οποία θα συμμετάσχουν στις εκλογές της 7.6.2009. Για μεν τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και για τα κόμματα "που έχουν λάβει στις αμέσως προηγούμενες ευρωεκλογές τουλάχιστον... 0,50% του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων...", οι πράξεις αυτές συνάγουν τεκμήριο συμμετοχής τους στις εκλογές της 7.6.2009 για δε τα λοιπά κόμματα (εν οις και το νεοπαγές αιτούν) οι προσβαλλόμενες πράξεις προϋποθέτουν την ανακήρυξη των συνδυασμών του από τον Άρειο Πάγο, η οποία, κατ` εφαρμογήν του άρθρου 3 παρ. 8 του Ν 1180/1981, συμπίπτει με την 24.5.2009. Η διαφοροποίηση αυτή οδηγεί και σε διαφοροποίηση του χρονικού σημείου ενάρξεως της μεταδόσεως των προεκλογικών μηνυμάτων των κομμάτων εντός του διατιθεμένου σε αυτά χρόνου. Η έναρξη αυτή συμπίπτει με την δημοσίευση της πρώτης υπουργικής αποφάσεως για τα κόμματα της πρώτης κατηγορίας (13.5.2009), με την δημοσίευση της δεύτερης υπουργικής αποφάσεως για τα κόμματα της δεύτερης κατηγορίας (15.5.2009) και με την 24.5.2009 για τα λοιπά (όπως το αιτούν) κόμματα. Όμως, η συνταγματική αρχή της ισότητας, η οποία διέπει και την ύλη που ρυθμίζει το άρθρο 15 παρ. 2 εδάφιο τελευταίο του Συντ., επιβάλλει μία κοινή αφετηρία για τα κόμματα κατά τη ρύθμιση της προεκλογικής τους προβολής από τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, πέρα της οποίας και μόνο επιτρέπεται η περαιτέρω διαφοροποίηση των κομμάτων κατ` εφαρμογήν της ειδικότερης αρχής της αναλογικής ισότητας. Ως κοινή αφετηρία δεν νοείται μόνον ο ελάχιστος, αλλά πάντως επαρκής χρόνος για τη μετάδοση των θέσεων και του προγράμματος των κομμάτων, αλλά και η κοινή για όλα τα κόμματα έναρξη της μεταδόσεως των ραδιοτηλεοπτικών τους μηνυμάτων, λαμβανομένης ιδίως υπ` όψη της απαγορεύσεως του άρθρου 11 του Ν 3023/2002. Η απόκλιση ως προς το τελευταίο αυτό σημείο, από την αρχή της ισότητος δεν μπορεί, όπως δέχεται η πλειοψηφήσασα γνώμη, να δικαιολογηθεί εκ μόνου του ότι οι παραπάνω κατηγορίες κομμάτων τελούν υπό διαφορετικές συνθήκες, δηλαδή τα μεν εκπροσωπούνται, τα δε δεν εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από την άποψη, όμως, της ρυθμιζόμενης ύλης (ήτοι της προεκλογικής προβολής των κομμάτων), κρίσιμο είναι ότι, λόγω ακριβώς των διαφορετικών αυτών συνθηκών, τα μεν εκπροσωπούμενα κόμματα είχαν ανεμπόδιστη δυνατότητα προβολής του προγράμματος και των θέσεων τους πριν από την έναρξη ισχύος της απαγορεύσεως του άρθρου 11 του Ν 3023/2002, κατά την τρέχουσα προεκλογική περίοδο, ενώ κόμματα νεοπαγή, όπως το αιτούν, δεν είχαν τέτοια δυνατότητα, ακριβώς επειδή ιδρύθηκαν λίγο χρόνο πριν από την έναρξη ισχύος της απαγορεύσεως. Η δυσμενής αυτή θέση των νεοπαγών κομμάτων δεν είναι συνταγματικώς ανεκτό να καταστεί ακόμη δυσμενέστερη με την εις βάρος τους διαφοροποίηση του χρόνου ενάρξεως μεταδόσεως των προεκλογικών τους μηνυμάτων. Η αρχή της ισότητας θα επέβαλλε τουλάχιστον κοινή έναρξη του χρόνου αυτού για όλα τα κόμματα, δεδομένου ότι τα νεοπαγή έχουν για τους εκτεθέντες λόγους μεγαλύτερη ανάγκη προβολής του προγράμματος και των θέσεων τους. Επομένως, οι προσβαλλόμενες υπουργικές αποφάσεις, διαφοροποιώντας κατά τα εκτεθέντα το χρονικό σημείο ενάρξεως της μεταδόσεως των προεκλογικών μηνυμάτων των κομμάτων, έχουν εκδοθεί κατά παράβαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας και είναι ακυρωτέες, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις κρινόμενες αιτήσεις.

Τι έγινε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και γιατί πανηγυρίζουμε

Χθες (22 Οκτωβρίου) δημοσιεύθηκε η υπ' αριθμόν 3427/2010 απόφαση της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία ακύρωσε τις αποφάσεις που είχε εκδώσει ο τότε Υπουργός Εσωτερικών στα μέσα Μαΐου του 2009 και οι οποίες ρύθμιζαν τις δυνατότητες που είχαν τα κόμματα για την προεκλογική τους προβολή (εν όψει των Ευρωεκλογών του 2009) από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Η υπόθεση ξεκίνησε με αίτηση ακυρώσεως που υπέβαλαν η Δράση και τέσσερις υποψήφιοι ευρωβουλευτές. Συζητήθηκε αρχικά στο Δ' Τμήμα, στα τέλη Μαΐου 2009, το οποίο δεν εξέδωσε οριστική απόφαση, αλλά παρέπεμψε την υπόθεση για συζήτηση στην Ολομέλεια, όπου και συζητήθηκε τον Οκτώβριο του 2009, δηλαδή μετά τη διενέργεια των ευρωεκλογών (7 Ιουνίου 2009).


Οι υπουργικές αποφάσεις (μία για τα κόμματα που ήδη εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και μία για όσα δεν εκπροσωπούνται) είχαν ως νομοθετικό έρεισμα τα άρθρα 10 και 11 του ν. 3023/2002, ο οποίος καθορίζει τα της προεκλογικής προβολής των κομμάτων και των υποψηφίων και τα σχετικά με τη χρηματοδότησή τους. Το γενικό ρυθμιστικό πλαίσιο του νόμου είναι από μόνο του ιδιαιτέρως ασφυκτικό, καθώς προβλέπει πάρα πολλούς περιορισμούς στην προβολή. Έτσι, ωφελούνται όσοι βρίσκονται ήδη στη Βουλή ή είναι γνωστοί από άλλες τους δραστηριότητες (λ.χ. αθλητές, καλλιτέχνες, ηθοποιοί της "Λάμψης" ή του "Καλημέρα Ζωή" κ.λπ.). Ειδικά, μάλιστα, αναφορικά με την προεκλογική προβολή των κομμάτων από τα μαζικότερα μέσα, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, το άρθρο 11 του νόμου ορίζει ότι αυτή απαγορεύεται να γίνεται με έξοδα των ίδιων των κομμάτων. Τα κόμματα επιτρέπεται μόνο να αξιοποιούν τον δωρεάν τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό χρόνο, ο οποίος παρέχεται στο πλαίσιο που θα καθορίζει μια απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10 του νόμου και η οποία πρέπει να τηρεί την αρχή της αναλογικής ισότητας. Πέρα, δηλαδή, από τα όρια που καθορίζει η υπουργική απόφαση, κανένα κόμμα δεν μπορεί να κάνει διαφήμιση ή να αγοράσει, καθ' οιονδήποτε τρόπο, τηλεοπτικό χρόνο, για να προβάλλει τις θέσεις του. Έτσι, όταν ξεκίνησε η προεκλογική περίοδος για τις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2009 η Δράση περίμενε να εκδοθεί η υπουργική απόφαση που προβλέπει το άρθρο 10 του ν. 3023/2002, για να ξέρει πόσο χρόνο θα διαθέτει στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση.

[Λεπτομέρεια: στο αρχικό νομοσχέδιο, το οποίο αποτυπώνεται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου, παρεχόταν (από το άρθρο 10) η δυνατότητα στα κόμματα να ξοδεύουν και ιδίους πόρους - το 20% των δαπανών τους - για ραδιοφωνική ή τηλεοπτική προβολή. Η σχετική πρόβλεψη δεν πέρασε στο τελικό κείμενο του νόμου.]

Εκδόθηκαν οι δυο αποφάσεις, στις οποίες γίνεται παραπομπή παραπάνω (για την ανάγνωσή τους απαιτείται adobe reader). Η μία καθόριζε ότι τα κόμματα που εκπροσωπούνται στην Ευρωβουλή (τότε ήσαν η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ και ο ΛΑΟΣ) θα δικαιούνται να προβάλλουν διαφημίσεις που αντιστοιχούν σε κόστος € 6.250.000 (πρακτικά αυτό αντιστοιχούσε, σύμφωνα με υπολογισμούς με τα τότε τιμολόγια, σε 3.768 λεπτά διαφημίσεων για τη ΝΔ, 2.819 λεπτά για το ΠΑΣΟΚ, 1.692 για το ΚΚΕ, 1.258 για το ΣΥΡΙΖΑ και το ΛΑΟΣ). Επίσης, οι αρχηγοί και οι εκπρόσωποί τους θα συμμετείχαν σε στρογγυλές τράπεζες, θα καλυπτόταν ωριαία προεκλογική τους εκδήλωση κ.λπ. Αντιθέτως, η Δράση, όπως και όλα τα καινούργια κόμματα, σύμφωνα με τη δεύτερη από τις αποφάσεις, δικαιούτο ένα πεντάλεπτο σε κάθε κανάλι καθ' όλη την προεκλογική περίοδο, και διαφήμιση δύο λεπτών (συνολικά) στα κρατικά κανάλια. Τα κόμματα που είχαν πάρει πάνω από 0,5% στις προηγούμενες ευρωεκλογές δικαιούντο κάτι παραπάνω (είκοσι λεπτά προβολής σε κάθε κανάλι και 3 λεπτά διαφήμιση στα κρατικά). Πρέπει να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις αυτές εκδόθηκαν μετά από γνωμοδότηση μιας διακομματικής επιτροπής, στην οποία συμμετείχαν τα κόμματα που ήδη εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκο Κοινοβούλιο.

Δεν χρειάζεται πολλή φιλοσοφία για να αντιληφθούμε ότι η παραπάνω μεθόδευση, ξεκινώντας από το νόμο 3023/2002 και κορυφούμενη με την έκδοση των δύο υπουργικών αποφάσεων (και των αντίστοιχων που εκδίδονται για άλλες προεκλογικές περιόδους), έχει ένα αποκλειστικό σκοπό: να μην μπορέσει κάποιο διαφορετικό κόμμα να εισέλθει στο πολιτικό παιχνίδι - να διατηρήσουν τα υφιστάμενα κοινοβουλευτικά κόμματα την παντοδυναμία τους και να αποκλείσουν από τα λοιπά κόμματα τη δυνατότητα στοιχειώδους επικοινωνίας με το εκλογικό σώμα. Ο Διονύσης Κατρανίτσας, σε μια ανάρτησή του, η οποία μνημονεύθηκε και στο νομικό τύπο, περιέγραψε πολύ εύστοχα την κατάσταση αυτή ως ένα καρτέλ πολιτικών κομμάτων, τα οποία συγκροτούν το σημερινό πολιτικό σύστημα και εμποδίζουν την είσοδο σ' αυτό καινούργιων δυνάμεων.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, εξετάζοντας την υπόθεση, στάθηκε κυρίως στην τεράστια ανισότητα μεταξύ των κομμάτων που ήδη εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και των υπολοίπων και έκρινε (με ψήφους 23-2) ότι η ανισότητα αυτή παραβιάζει την νομοθετική πρόβλεψη, κατά την οποία η υπουργική απόφαση πρέπει να σέβεται την αρχή της αναλογικής ισότητας, αλλά και το ίδιο το Σύνταγμα, που καθιερώνει την αρχή της ισότητας και ότι ο ελάχιστος χρόνος που δόθηκε στη Δράση ήταν εντελώς ανεπαρκής για την προβολή των θέσεών της. Μια σημαντική πλειοψηφία (15-10) επεσήμανε και ότι υπήρχε ανισότητα και στο χρονικό σημείο, κατά το οποίο τα κόμματα επιτρεπόταν να ξεκινήσουν την προεκλογική τους εκστρατεία: τα καινούργια κόμματα είχαν το σχετικό δικαίωμα μόνο μετά την ανακήρυξη του συνδυασμού τους από τον Άρειο Πάγο 15 ημέρες πριν από τις εκλογές, ενώ όσα συμμετείχαν σε προηγούμενες εκλογές και είχαν λάβει πάνω από 0,50% των ψήφων, μπορούσαν να την ξεκινήσουν νωρίτερα, από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου. Είναι ενδιαφέρον ότι, ως obiter dictum, το Συμβούλιο της Επικρατείας επισημαίνει ότι τα νεοπαγή κόμματα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προβολής των θέσεών τους, σε σχέση με τα παλαιότερα.

Τι σημασία έχουν όλα αυτά, λοιπόν, και σε τι αλλάζει τη ζωή μας η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας; Ως άμεσο αποτέλεσμα αναγνωρίζεται ότι οι ευρωεκλογές του 2009 έγιναν υπό καθεστώς ανισότητας στην προβολή των κομμάτων, ουσιαστικά φίμωσης των νεοπαγών κομμάτων, στα οποία περιλαμβάνεται και η Δράση. Αυτό ενισχύει σημαντικά τη θέση μας στην αίτηση που έχουμε κάνει ήδη από τον Ιούνιο του 2009 και εκκρεμεί ενώπιον του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (το οποίο περίμενε την έκδοση της αποφάσεως του Συμβουλίου της Επικρατείας), με την οποία ζητούμε την ακύρωση των εκλογών. Δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εκδηλώθηκε ουσιαστικά η λαϊκή βούληση, όταν κάποια από τα κόμματα δεν είχαν ουσιαστικά τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με το εκλογικό σώμα, αξιοποιώντας την τηλεόραση, ώστε να προβάλουν τις θέσεις τους.

Από την άλλη, ξέρουμε πλέον ότι οι υπουργικές αποφάσεις, με τις οποίες θα κατανέμεται ο ραδιοφωνικός και τηλεοπτικός χρόνος κατά την προεκλογική περίοδο θα πρέπει, εφ' εξής, να παρέχουν ικανό χρόνο σε όλα τα κόμματα, ώστε να μπορούν να προβάλλονται οι θέσεις τους. Το ότι η απόφαση εκδόθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας της προσδίδει ιδιαίτερο κύρος και θα είναι δύσκολο, σε περίπτωση που μια τέτοια παρόμοια υπόθεση αχθεί εκ νέου ενώπιον κάποιου τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (όπως η δική μας, αρχικώς), το τμήμα να αποστεί από την κρίση της Ολομελείας. Αυτό σημαίνει ότι ο εκάστοτε Υπουργός Εσωτερικών θα ξέρει ότι, σε περίπτωση που δεν τηρήσει την αρχή της ισότητας στην έκδοση της αποφάσεώς του και αποκλείσει κάποια κόμματα από τη δυνατότητά τους να προβληθούν στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση, η απόφασή του το πιθανότερο είναι ότι θα ακυρωθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας και, μάλιστα, αυτή τη φορά πριν τις εκλογές, αφού θα υπάρχει ένα τόσο σημαντικό προηγούμενο.

Συνεπώς, το πολιτικό κατεστημένο έχει στερηθεί ένα από τα όπλα που είχε για να εμποδίζει την προβολή και τη δυνατότητα εκλογικής επιτυχίας νέων πολιτικών σχηματισμών. Πρόκειται για την πρώτη ρωγμή σ' αυτό το ιδιότυπο κομματικό καρτέλ και την πρώτη αντιστροφή της πορείας που είχε οδηγήσει στο σχηματισμό του.

Τρίτη, 19 Οκτωβρίου 2010

Δεν φταίει η μόχλευση, φταίει το τι μοχλεύουμε...

Μιλούσα τις προάλλες με κυρία, μη ειδική στα οικονομικά, και η συζήτηση το έφερε σε κάποιες μεγάλες εταιρίες. «Μα, τόσο μεγάλη εταιρία», διερωτάται η κυρία, «και έχει δάνεια!». Αντιλήφθηκα ότι πολύς κόσμος θεωρεί το δανεισμό ως σανίδα σωτηρίας για πνιγμένους. Ίσως με αυτή τη νοοτροπία τα περασμένα χρόνια όσοι δεν έβγαιναν με το μισθό τους δανείζονταν από τις τράπεζες...

Ο δανεισμός όμως δεν είναι καλός ή κακός, εξάλλου ο μανιχαϊσμός σπάνια βοηθά τις αναλύσεις. Ο δανεισμός είναι ένα εργαλείο. Σαν το μαχαίρι, αν θέλετε, που μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για να καθαρίσουμε ένα φρούτο και να το φάμε, αλλά μπορούμε και να το μπήξουμε στην κοιλιά μας και να αυτοκτονήσουμε. Σκέφτηκα έτσι να προσπαθήσω να δείξω με ένα (αρκετά απλουστευμένο) παράδειγμα ότι, για μια επιχείρηση, αν τα πράγματα πάνε στραβά, δε φταίει ο δανεισμός, αλλά το τι έκανε τα λεφτά.

Ας πάρουμε δύο επιχειρήσεις, την Κ (κερδοφόρα) και την Ζ (ζημιογόνα). Και οι δυο έχουν κεφάλαιο 1.000.000 ευρώ. Η μεν Κ εμφανίζει κέρδη 100.000 ευρώ, η δε Ζ ζημιές 100.000 ευρώ. Έτσι έχουμε













Εταιρία
Κ
Ζ
Κεφάλαιο
1.000.000
1.000.000
Αποτέλεσμα
100.000
-100.000
Απόδοση
10%
-10%


Οι επιχειρήσεις είναι ένα μείγμα παραγόντων: μεφαλαίου, ανθρώπινου δυναμικού, ακινήτων τεχνογνωσίας, κλπ. Όλο αυτό είναι το χρησιμοποιούμενο κεφάλαιο, το οποίο, ανάλογα με τη χρήση του, καταλήγει στο οικονομικό αποτέλεσμα, θετικό ή αρνητικό. Σε γενικές γραμμές (ας μη συζητήσουμε αυτή την παραδοχή), κεφάλαιο και οικονομικό αποτέλεσμα είναι ανάλογα. Στο παράδειγμά μας, η επιχείρηση Κ, με κεφάλαιο 1.000.000 κατόρθωσε να έχει κέρδη 100.000. Αν μπορούσε να δανειστεί άλλα 2.000.000, ακολουθώντας την ίδια επιχειρηματική συνταγή, θα κέρδιζε 300.000. Αποφασίζει λοιπόν να δανειστεί με επιτόκιο 5%. Δείτε τι συμβαίνει, σε σύγκριση με την εταιρία Ζ που αποφασίζει να δανειστεί κι αυτή 2.000.000, πιστεύοντας ότι έτσι θα «ξελασπώσει».























Εταιρία
Κ
Ζ
Κεφάλαιο
1.000.000
1.000.000
Δάνεια
2.000.000
2.000.000
Αποτέλεσμα
300.000
-300.000
Τόκοι
-100.000
-100.000
Συνολικό αποτέλεσμα
200.000
-400.000
Απόδοση
20%
-40%


Μια αποτυχημένη επιχειρηματική συνταγή δεν βελτιώνεται με το δανεισμό. Έτσι, η επιχείρηση Ζ, δανειζόμενη, κατόρθωσε να χάνει 40% του κεφαλαίου της, ενώ χωρίς δανεισμό έχανε 10%. Αντίθετα, η εταιρία Κ, δανειζόμενη, διπλασίασε την απόδοση του κεφαλαίου της (από το 10% στο 20%). Αυτός είναι ο λόγος που ο δανεισμός καλείται συχνά και «μόχλευση», διότι πολλαπλασιάζει τη δύναμη του χρησιμοποιούμενου κεφαλαίου με τον ίδιο τρόπο που ο μοχλός πολλαπλασιάζει τη δύναμη.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τα κράτη. Ένα κράτος Κ που δανείζεται για να επενδύσει σε παραγωγικούς τομείς, σε υποδομές, σε παιδεία, σε καινοτομία, θα αυξήσει την ευημερία του. Η Ελλάδα, στην κατηγορία Ζ επί 30 και πλέον χρόνια, δανείζεται για να ρίχνει σε μαύρες τρύπες: Νοσοκομεία, Πανεπιστήμια, μεταφορές, εξοπλισμοί, μισθοδοσία ημετέρων, κλπ... Επομένως, δεν είναι να απορεί κανείς που ήρθε η χρεοκοπία, αλλά για το ότι άργησε τόσο...

Δευτέρα, 11 Οκτωβρίου 2010

Πλατεία Ομονοίας; Η λάθος συζήτηση για μια μεγάλη παρξήγηση!

Δεν είναι πρώτη φορά που στην Ελλάδα θέματα ουσίας υποβαθμίζονται και αναλώνεται η πολιτική συζήτηση σε μια ατέλειωτη συζήτηση περί αισθητικής και στυλ!

Το ίδιο συμβαίνει δυστυχώς και με τη διαμόρφωση της πλατείας ομονοίας. Η πλατεία αυτή έχει περάσει διάφορες φάσεις ενώ φαίνεται πως το καθοριστικό κάθε φορά γεγονός στην ιστορία της έχει να κάνει με τη συγκοινωνιακή της υπόσταση, την εξυπηρέτηση δηλαδή των περαστικών που περνούν όλο το εικοσιτετράωρο από το σταθμό της. ΗΣΑΠ και Μετρό διέρχονται της πλατείας και μεταφέρουν χιλιάδες αθηναίους καθημερινά.
Παραθέτοντας μια σειρά εικόνων, από τις προπολεμικές καμινάδες δωρικού ρυθμού, στο σιντριβάνι του Ζογγολόπουλου, μετά στο δρομέα του Έβερτ και σήμερα πάλι, μετά τη διέλευση του μετρό, στο τσιχλο-πλακόστρωτο (=πλάκες πεζοδρομίου στολισμένες με χιλιάδες τσίχλες) της Μπακογιάννη, καταλαβαίνουμε βεβαίως πως δεν είναι ούτε το πράσινο που μας λείπει, ούτε ο περίπατος, ούτε η κακή μας και η ψυχρή μας μέρα! Εκείνο που μας λείπει είναι επιστημονική τεκμηρίωση. Κάτω από την πλατεία, υπάρχει ένας χαμηλοτάβανος χώρος (που με το ζόρι αναπνέεις) στον οποίο καθημερινά, σε όλες τις ώρες της μέρας, περπατά ή και τρέχει εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου, πολλοί περισσότεροι από αυτούς που ακριβώς από πάνω λιάζονται εν μέσω τροχοφόρων, τις μέρες που έχει καλό καιρό…

Άρα προς τι το μίσος; Το πρώτιστο θέμα που θα είχε να λύσει κάθε αρχιτέκτονας που σέβεται τον εαυτό του θα ήταν να βρεθεί ικανός χώρος με ικανό ύψος και αερισμό για τους ταλαίπωρους αρουραίους του υπογείου! Μήπως λοιπόν εδώ βρίσκεται και η λύση του προβλήματος; Μήπως δηλαδή παρά να ασχολούμαστε με την αισθητική της πλατείας εν μέσω τροχοφόρων δεν έχουμε παρά να ανατινάξουμε την πλατεία και να αφήσουμε τους χιλιάδες κατάκοπους «αρουραίους» να πάρουν αέρα; Και εν μέσω βιοκλιματικής εφορείας να κατασκευάσουμε μία πρωτοποριακή καθ’ όλα πράσινη αλλά και διάτρητη στέγη για τον μεγαλύτερο σταθμό τρένου της χώρας;

Υποψιάζομαι πως ο Δήμαρχος ή ο πολιτικός που θα υποσχεθεί και θα δρομολογήσει ένα τέτοιο ρηξικέλευθο έργο, θα τον ευγνωμονούν εκατομμύρια εργαζομένων πολιτών αυτής της χώρας… Ε, ας βρεθεί και κάποιος να τον κατηγορήσει γιατί δεν θα μπορεί να λιάζεται εν μέσω τροχοφόρων!

Παρασκευή, 1 Οκτωβρίου 2010

Ανεκπλήρωτος έρωτας

Θα σου έχει τύχει, αγαπητέ αναγνώστη, στα χρόνια της αθώας νιότης σου, να συναντήσεις έναν ανεκπλήρωτο έρωτα: μια γυναίκα την οποία ερωτεύτηκες, χωρίς όμως εκείνη ποτέ της να γυρίσει να σε κοιτάξει. Που κατόπιν η φαντασία σου της προσέδωσε μυθικά χαρίσματα, μοναδικές χάρες, υπεράνθρωπα γνωρίσματα. Που τελικά στο νου σου την ταύτισες με τον ορισμό του έρωτα, αυτόν που ίσως δεν ξανασυνάντησες ποτέ.

Μπορεί τη γυναίκα αυτή να τη συναντήσεις χρόνια, δεκαετίες αργότερα. Μπορεί ακόμη να είναι και γριά, ξεδοντιασμένη και άσχημη. Να υπήρξε σκληρή με τον άντρα της, να μην του μαγείρευε ποτέ, να τον κεράτωνε. Δε θα σε επηρεάσει τίποτε, ποτέ δεν έζησες εξάλλου μαζί της για να δεις ότι τελικά όλα ήταν παιχνίδι του μυαλού και αυτή η γυναίκα δεν ήταν για σένα. Δε θα σε επηρέαζε ούτε ο άντρας της, αν τα συζητούσε μαζί σου. Θα την δεις και πάλι με την γλυκειά ανάμνηση του ανεκπλήρωτου έρωτα, θα τη δεις με τα αθώα εφηβικά μάτια που κάποτε την ερωτεύτηκαν.

Έτσι δρα ο ανεκπλήρωτος έρωτας.

Αυτή ακριβώς είναι η σχέση των Ελλήνων με τις σοσιαλιστικές ιδέες. Στα νεανικά, εφηβικά μας μάτια φάνταζαν τέλειες. Δικαιοσύνη, ισότητα, αλληλεγγύη. Κανείς πλουσιότερος, όλοι με δουλειά, κανένας στο δρόμο. Τι πιο τέλειο; Δυστυχώς, τον σοσιαλισμό τον παντρεύτηκε η Ανατολική Ευρώπη, εμείς ποτέ. Και δεν πέρασε καλά μαζί του. Διαπίστωσε ότι μοιράζει μεν δίκαια, αλλά τη μιζέρια, όχι τον πλούτο. Δίνει όραμα, αλλά δυστυχώς δεν επιβιώνεις τρώγοντας όραμα. Υπόσχεται κοινωνία αλληλεγγύης, αλλά υψώνει τείχη και συρματοπλέγματα. Τάζει εργασία για όλους, αλλά σκοτώνει την ψυχή της εργασίας: το κίνητρο.

Έτσι, η Ανατολική Ευρώπη πήρε διαζύγιο μαζί του, μας διηγήθηκε και τα καθέκαστα. Εμείς όμως τίποτα. Βλέπουμε το σοσιαλισμό με τα αθώα, εφηβικά μάτια που τον ερωτεύτηκαν. Τι κι αν παντρευτήκαμε άλλον, με περιουσία, περάσαμε καλά, κάναμε τα ταξίδια μας, πήραμε τα αυτοκίνητα, τα σπίτια μας, τα εξοχικά μας... Συνεχίζουμε να ονειρευόμαστε τι ωραία θα ήταν να κτίζαμε μια σοσιαλιστική κοινωνία. Δυστυχώς δεν ζήσαμε το σοσιαλισμό για να τον απομυθοποιήσουμε...

Έρως ανίκατε μάχαν...

Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2010

Το πόθεν έσχες των βουλευτών

Την περασμένη εβδομάδα ήρθε στο φώς της δημοσιότητας το πόθεν έσχες των βουλευτών, νην και πρώην. Για άλλη μια χρονιά, με κουτσομπολίστικη διάθεση, τα μέσα μας ενημέρωσαν για τα περιουσιακά στοιχεία των αρχηγών των κομμάτων και επιλεγμένων βουλευτών χωρίς καν να συνοδεύσουν την είδηση με μια σύγκρισή τους με την περασμένη χρονιά, η ακόμα καλύτερα με τη χρονιά εισόδου τους στην βουλή.
Μια που η διαδικασία δεν είχε καμία έκπληξη, την προσοχή μου τράβηξε ένα χθεσινό σχετικό δημοσίευμα (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_100049_26/09/2010_416431), σύμφωνα με το οποίο ανάμεσα στους νεοεκλεγέντες βουλευτές υπάρχουν κάποιοι που τα τελευταία 3 χρόνια προ της εκλογής τους ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας (4.800 ευρώ ετησίως). Λίγοι περισσότεροι τα κατάφερναν κάπως καλύτερα αλλά παρ’ όλα αυτά κάτω από το όριο του αφορολογήτου. Ένας καλοπροαίρετος, ανεξάρτητος, παρατηρητής μάλλον θα θαύμαζε το γεγονός και θα οδηγούταν στο συμπέρασμα «πόσο ανοιχτή είναι η Ελληνική κοινωνία και πολιτική, που πένητες καταφέρνουν να εκλεγούν σε δημόσια αξιώματα». Θα ζήταγε επίσης τις εμπειρίες τους και θα τις ανέβαζε σ’ ένα ιστολόγιο με τίτλο «Το βουλευτιλίκι και πώς να επιτύχετε την εκλογή σας με εισόδημα αντάξιο επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης». Εγώ πάλι, επειδή είμαι προκατειλημένος και κακοπροαίρετος, δε μπορώ να χωνέψω πώς υπάρχουν συμπολίτες μας που με εισόδημα 200-700 ευρώ το χρόνο μπορούν να καλύψουν τα έξοδα μιας προεκλογικής εκστρατείας σε οποιαδήποτε περιφέρεια. Τεράστια κληρονομιά; Φοροδιαφυγή; Ξέπλυμα μάυρου χρήματος; Αποδοχή «προεκλογικών χορηγιών»; Αυτές είναι οι πρώτες σκέψεις που περνάνε από το μυαλό μου.
Οι δηλώσεις πόθεν έσχες υποτίθεται ότι εξετάζονται από επιτροπή στην οποία οι βουλευτές είναι πλειοψηφία αλλά συμμετέχουν κι αρκετοί ανεξάρτητοι. Δεν ξέρω αν η εν λόγω επιτροπή κρίνει ευνοϊκά τους εισοδηματικά ασθενέστερους πολίτες, που κατάφεραν να γίνουν βουλευτές, αλλά εάν ήμουν μέλος της ή μπορούσα να την επηρεάσω, θα ήθελα σίγουρα να κληθούν να δώσουν κάποιες εξηγήσεις οι εν λόγω κύριοι και πιο συγκεκριμένα πώς καταφέρναν και επιβίωναν (τουλάχιστον αυτοί με τα 400 ευρώ το μήνα και κάτω) και φυσικά που βρήκαν πόρους να χρηματοδοτήσουν μια επιτυχημένη προεκλογική εκστρατεία. Αλλά βέβαια εγώ δε μπορώ να επηρεάσω την επιτροπή…

Κυριακή, 26 Σεπτεμβρίου 2010

Ο στρεβλός ρόλος του κράτους στην ανάπτυξη

Δυστυχώς, το κυβερνών κόμμα επιλέγει να επιβεβαιώνει το "σοσιαλιστικό" της ονομασίας του σε μια περίοδο, κατά την οποία έχει ήδη αποδειχθεί ως ολέθρια η κρατούσα κρατικιστική λογική. Το ότι η κυβέρνηση αναγκάζεται να κυνηγάει επενδύσεις με το ντουφέκι και να πανηγυρίζει με την επίτευξη μιας συμφωνίας, είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι η χώρα μας δεν είναι ελκυστική για επενδύσεις. Και αντί να διορθώσει τα κακώς κείμενα, που είναι αρκετά, αποφασίζει ότι πρέπει να ασκήσει ακόμη περισσότερο έλεγχο στην οικονομία, κάνοντας ό,τι χρειάζεται, για ν' αυξήσει τη συμμετοχή του στην Εθνική Τράπεζα. Με μεγάλη ανησυχία διαβάσαμε, στο σχόλιο του Μπάμπη Παπαδημητρίου στην "Καθημερινή", ότι ο ΟΑΕΕ, με τις τεράστιες ταμειακές ανάγκες και την αδυναμία, κατά καιρούς, να καταβάλλει τις συντάξεις του, προτίθεται να συμμετάσχει στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής. Από την κίνηση αυτή είναι έκδηλες κάποιες από τις στρεβλώσεις που συνεπάγεται η κρατική συμμετοχή στην οικονομία, ειδικά στην παρούσα συγκυρία για την Ελλάδα, κάποιες από τις οποίες αναδεικνύει το ίδιο το σχολιο.

Κατ' αρχήν η ίδια η ανάγκη για διατήρηση οικονομικής εξουσίας, οικονομικού ελέγχου σ' ένα μεγάλο πιστωτικό ίδρυμα, οδηγεί την κυβέρνηση σε αποφάσεις, τις οποίες κανένας λογικός διαχειριστής δεν θα ελάμβανε. Ο ΟΑΕΕ και τα άλλα ασφαλιστικά ταμεία είναι καταχρεωμένα και, ενώ έχουν υποχρέωση κάθε μήνα να καταβάλλουν συντάξεις, φροντίζουν τα όποια αποθεματικά τους να τα επενδύουν και άρα να μην τα έχουν διαθέσιμα για την καταβολή των συντάξεων. Φυσικά, αυτό το κάνουν γνωρίζοντας ότι το κράτος θα έλθει και θα τους καλύψει τα ελλείμματα - ανεύθυνη διαχείριση στις πλάτες των φορολογουμένων. Ενδεχομένως να μπορούσε να δικαιολογηθεί μια τέτοια κίνηση, εάν αποσκοπούσε σε κάποιο σημαντικό μέρισμα που θα απέδιδαν οι μετοχές αυτές στο μέλλον, το οποίο θα οδηγούσε σε αύξηση των πόρων του ταμείου. Κάτι τέτοιο, φυσικά, είναι παράλογο στην παρούσα συγκυρία, όπου η ανάγκη για ρευστότητα είναι τεράστια και τα οφέλη θα ήσαν, το πολύ-πολύ, μακροπρόθεσμα. 

Επίσης, κάποιος επενδυτής μπορεί να προχωρούσε σε μια τέτοια κίνηση, προσδοκώντας ότι η χρηματιστηριακή αξία της μετοχής, την οποία αγοράζει σε ελκυστική τιμή, θα ανεβεί σύντομα και θα μπορέσει να την μεταπωλήσει με σημαντικό κέρδος. Πρόκειται για μια κίνηση, την οποία κάποιος που διαχειρίζεται τα δικά του χρήματα θα μπορούσε να αναλάβει, ειδικά μάλιστα αν διαθέτει ρευστότητα, ώστε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να αργήσει η αύξηση της χρηματιστηριακής αξίας της μετοχής χωρίς να χρειάζεται να προχωρήσει νωρίτερα σε πωλήσεις, προκειμένου να καλύψει άμεσες ανάγκες που έχει (δεν συζητάμε και για την οικονομική δυνατότητα να απορροφήσει τυχόν διάψευση της προσδοκίας του και αποτυχία της επένδυσης). Ότι ο ΟΑΕΕ δεν έχει ρευστότητα είναι προφανές και ότι το ρίσκο, για το λόγο αυτό, είναι τεράστιο, προκύπτει - και γίνεται, μάλιστα, με χρήματα των ασφαλισμένων.

Σε κάθε περίπτωση, δηλαδή, πρόκειται για μια κίνηση, την οποία ένας συνετός επενδυτής (εφ' όσον η οικονομική κατάστασή του ήταν παρόμοια με αυτήν του ΟΑΕΕ) δεν θα έκανε. Η κυβέρνηση, όμως, δέσμια των σοσιαλιστικών ιδεοληψιών της, όπως επισημαίνεται και στο σχόλιο του Μπάμπη Παπαδημητρίου, έχει καταστήσει σαφές ότι την ενδιαφέρει ένας ισχυρός κρατικός τραπεζικός πυλώνας. Ρισκάρει την οικονομική βιωσιμότητα του δεύτερου μεγαλύτερου ασφαλιστικού ταμείου της χώρας, για να μπορέσει να επιδιώξει τους ευγενείς, όπως θεωρεί, στόχους.

Φυσικά, πρόκειται για ένα ακόμη παράδειγμα των καταστροφικών αποτελεσμάτων που επιφέρει το κράτος, όταν επιχειρεί να δράσει ως επιχειρηματίας - γιατί, στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται ποτέ να δράσει ως επιχειρηματίας, αλλά να εκμεταλλευθεί την ισχύ του (τη δυνατότητα να τρέχει απεριόριστα ελλείμματα, μέχρι πρότινος, και τη δυνατότητα να επιβάλλει σε πολλές περιπτώσεις τη βούλησή του νομοθετικά) και όχι το καλύτερο επίπεδο προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχει (με αποτέλεσμα να αυξάνονται και οι επιλογές του καταναλωτή, άρα επ' ωφελεία του), προκειμένου να έχει κερδοφορία. Και, βέβαια, το κράτος, διά της εισβολής του στην αγορά, παρέχει σε όσους συγκροτούν την κρατική γραφειοκρατία πολλές ευκαιρίες για περαιτέρω αύξηση της επιρροής τους - διορισμούς, χαριστικές πράξεις, ανάθεση προμηθειών κ.λπ. Κυρίως παρέχει την ευχέρεια για διαχείριση χρήματος που είναι, κατ' ουσίαν, δημόσιο, χωρίς όμως τους περιορισμούς που επιβάλλει το Δημόσιο Λογιστικό και άλλες νομοθετικές διατάξες.

Οι δυσμενείς επιπτώσεις για το δημόσιο συμφέρον, από την άλλη, είναι εμφανείς. Ήδη στο παράδειγμα του ΟΑΕΕ φαίνεται ότι τα αποθεματικά του κινδυνεύουν να μειωθούν σοβαρά. Είναι πολύ πιθανό το ενδεχόμενο ο ΟΑΕΕ να μην μπορεί να καταβάλει συντάξεις, η κρατική επιχορήγηση να έχει φθάσει στα όρια που επιτρέπει το Μνημόνιο και να μην μπορεί να αυξηθεί, κι έτσι ο ΟΑΕΕ να υποχρεωθεί να πωλήσει βιαστικά και μαζικά μετοχές που απέκτησε από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου σε τιμή, όπως είναι φυσικό, χαμηλότερη της τιμής που κατέβαλε για την αγορά τους.

Αλλά και ευρύτερα, όπως επισημαίνεται στο σχόλιο, η συμμετοχή στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου από τον ΟΑΕΕ συνιστά αντίστοιχο αποκλεισμό ιδιωτών επενδυτών (και δη ξένων), οι οποίοι θα μπορούσαν, κατ' αυτόν τον τρόπο, να εισαγάγουν κεφάλαια στη χώρα μας. Δηλαδή με μια κίνηση το κράτος αυξάνει τα ελλείμματα ενός ήδη προβληματικού ασφαλιστικού ταμείου και εμποδίζει την είσοδο ξένων κεφαλαίων - και αυτά εν ονόματι της διατηρήσεως ενός ισχυρού κρατικού τραπεζικού πυλώνα!

Για να δούμε, όμως, πόσο σκόπιμη είναι η διατήρηση ενός κρατικού τραπεζικού πυλώνα; Αυτή απ' ευθείας συνεπάγεται ότι θα υπάρχει ένα πιστωτικό ίδρυμα, το οποίο δεν θα ενεργεί βάσει ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων - με άλλα λόγια, δεν θα κοιτά το συμφέρον του. Τίνος το συμφέρον θα κοιτά; Προφανώς (κατά τη σοσιαλιστική σοφία της κυβερνήσεως) θα προστατεύει τις μικρές επιχειρήσεις ή τους νοικοκυραίους, στους οποίους (φαντάζομαι ότι) θα χορηγεί στεγαστικά ή άλλα δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Επίσης, ποδοσφαιρικές ανώνυμες εταιρείες ή άλλους ευνοημένους του συστήματος (όπως έχει πράξει κατ' επανάληψιν στο παρελθόν η Εθνική). 

Μα δεν μπορούν οι κυβερνώντες να καταλάβουν ότι αν γίνεται κάτι τέτοιο, ακόμη και με όρους σχετικά χρηστής διαχείρισης (δηλαδή με "κοινωνικά κριτήρια"), αυτό θα συνιστά αθέμιτο ανταγωνισμό; Διότι οι ανταγωνίστριες τράπεζες δεν θα μπορούν να προχωρήσουν σε τόσο "ευνοϊκή" συμπεριφορά προς τις κοινωνικές ομάδες που θα κρίνει κάθε φορά προστατευτέες η κυβένρηση, γιατί δεν θα μπορούν να καλύψουν τυχόν ζημίες με αύξηση του μετοχικού τους κεφαλαίου, με την ίδια ευκολία, με την οποία κάτι τέτοιο θα κάνει μια κρατική τράπεζα (μια διαταγή θα αρκεί και ταμεία, ή και το ίδιο το Δημόσιο, θα συμμετάσχει). Επίσης, το κράτος θα έχει διπλή ιδιότητα: αφ' ενός θα είναι παίκτης, αφ' ετέρου θα είναι και διαιτητής: θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να επιβάλλει νόμους, όπως οι ανεκδιήγητες ρυθμίσεις της Κατσέλη για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, ανάλογα με τη συγκυρία και με κριτήριο και το όφελος της κρατικής τράπεζας εις βάρος των ανταγωνιστικών της κρατικών.

Έτσι, ο χρηματοοικονομικός τομέας, στον οποίο η χώρα μας είχε κάνει κάποια πρόοδο τα τελευταία χρόνια (με όλα τα ελαττώματα που αυτός είχε), καθίσταται και αυτός απωθητικός για σοβαρές ξένες επενδύσεις και για ουσιαστική κεφαλαιακή ενίσχυση. Γιατί να πάει κάποιος να εξαγοράσει, λ.χ., την Τράπεζα Πειραιώς (το παράδειγμα είναι τυχαίο), αποβλέποντας στο σημαντικό δίκτυο καταστημάτων της σε τιμή, η οποία θα αντανακλά και τα όποια προβλήματα κεφαλαιοποίησης έχει η Τράπεζα, εισάγοντας κεφάλαιο και εξυγιαίνοντάς την, όταν ξέρει ότι μπορεί δύο ημέρες μετά να εισαγάγει το κράτος μια νέα ρύθμιση, η οποία θα καθιστά τα δάνεια που έχει χορηγήσει η Τράπεζα ακόμη δυσκολότερα εισπράξιμα; Και, για να προλάβω τυχόν αντίρρηση ότι μια τέτοια ρύθμιση μπορεί να επηρεάσει και την κρατική τράπεζα, επαναλαμβάνω ότι η κρατική τράπεζα, έχοντας πάντοτε άμεση πρόσβαση στο κρατικό θησαυροφυλάκιο, θα μπορεί πάντα να απορροφήσει τέτοιες απώλειες: θα αυξήσει το κράτος κατά άλλες δύο μονάδες τον ΦΠΑ και τα επιπλέον έσοδα θα τα βάλει ως συμμετοχή σε νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Όσο χοντροκομμένο κι αν ακούγεται κάτι τέτοιο, φοβάμαι ότι είναι πολύ ρεαλιστικό.

Δυστυχώς ο ορθολογισμός της κυβέρνησης, στο βαθμό που μέχρι στιγμής έχει αναδειχθεί (ειδικά συγκρινόμενος με την απίστευτη μπουρδολογία που διακρίνει την αξιωματική αντιπολίτευση), σταματά στις ιδεοληψίες της. Οι υπουργοί της έχουν κατά νου μια οικονομία, την οποία οι ίδιοι διευθύνουν σοφά, όπου οι επενδύσεις γίνονται με πρόσκληση (και αφού έχουν εκ των προτέρων κριθεί από την κυβέρνηση - όχι από την αγορά - επωφελείς) και με ανταλλάγματα (άλλος ένας παράγων που απομακρύνει πιθανές υγιείς ιδιωτικές επενδύσεις), όπου η οικονομική δραστηριότητα καθοδηγείται από ένα στιβαρό κρατικό τραπεζικό πυλώνα, ο οποίος παράλληλα συμβάλλει στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και στην προστασία των κοινωνικών ομάδων, τις οποίες η ανάλγητη αγορά αφήνει απ' έξω. Αυτό το μοντέλο δεν έχει πιάσει ποτέ. Φοβάμαι ότι δεν θα πιάσει ούτε και τώρα.

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010

Αυτοί θα μας σώσουν από τη χρεωκοπία;

Ο κ. Ιωάννης Γαμβρίλης είναι πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα, και σήμερα Πρόεδρος του ΕΤΑΑ, αλλά και Πρόεδρος της Τράπεζας Αττικής. Αντιπαρέρχομαι το κατά πόσον μπορεί ένας πολιτικός μηχανικός να διοικήσει ένα τεράστιο ασφαλιστικό Ταμείο και μια Τράπεζα (συγχρόνως) και προχωρώ σε μια μεγαλειώδη πρόταση που κατέθεσε:

Εν συντομία, σύμφωνα με την πρότασή του, παίρνουμε τα 6 δις ρευστά διαθέσιμα του ΕΤΑΑ και εξαγοράζουμε το 42% της Τράπεζας Αττικής που σήμερα κατέχει το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Έτσι, κατά την πρότασή του, «καλύπτεται ένας από τους βασικούς όρους του Μνημονίου που είναι να μπει «ζεστό» χρήμα στα ταμεία του δημοσίου για να περιοριστεί το έλλειμμα». Κατόπιν, αφού το ΕΤΑΑ θα κατέχει το 85% της Τράπεζας, η Τράπεζα εξαγοράζει άλλες μικρότερες, ώστε και να μεγαλώσει, αλλά και να μειωθεί το ποσοστό του ΕΤΑΑ στο 51%. Με αυτό τον τρόπο, και θα θεωρείται ιδιωτική επιχείρηση που διαπραγματεύεται στο ΧΑ, και στην ουσία θα είναι κρατική, αφού θα την κατέχει το ΕΤΑΑ. Και καταλήγει: «οπότε καλύπτεται και ο βασικός όρος του Μνημονίου που είναι ιδιωτικές επενδύσεις»...

Τα ρευστά διαθέσιμα του ΕΤΑΑ προέρχονται, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, από τα δύο υγιή πρώην ανεξάρτητα Ταμεία που περιλαμβάνει: το Ταμείο Νομικών και το ΤΣΜΕΔΕ. Και τα δύο ήταν «υγιή», διότι στράγγιζαν την αγορά, το μεν πρώτο μέσω υποχρεωτικών εισφορών στις μεταβιβάσεις ακινήτων, συστάσεις εταιριών, κλπ, το δε δεύτερο από την επιβάρυνση της οικοδομικής/κατασκευαστικής δραστηριότητας. Τα χρήματα, λοιπόν, αυτά, έχουν προκύψει από τον παραλογισμό των φόρων υπέρ τρίτων, αυτόν ακριβώς που επιβαρύνει ολόκληρη την οικονομία και κάνει τα ΜΜΕ να απορούν πώς είναι δυνατόν να κοστίζει κάτι στην Ελλάδα ακριβότερα από ό,τι στη Γερμανία. Αντί λοιπόν να καταργήσουμε τον παραλογισμό των φόρων υπέρ τρίτων, ο κ. Πρόεδρος του ΕΤΑΑ ζητά να τα δώσουμε, εμμέσως, στο Κράτος («να μπει «ζεστό» χρήμα στα ταμεία του δημοσίου για να περιοριστεί το έλλειμμα») για να αγοράσουμε... μετοχές της Τράπεζας Αττικής! Και μετά, με το ωραίο τρικ που προτείνει, την κρατικοποίηση άλλων Τραπεζών, θα εμφανίσουμε ολόκληρο το κόλπο ως... ιδιωτική επένδυση!

Αυτοί οι άνθρωποι έχουν τοποθετηθεί σε καίριες θέσεις, με σκοπό να μας σώσουν από τη χρεωκοπία. Είναι περισσότερο από προφανές ότι όχι μόνο δεν περνάει από το μυαλό τους το πώς λειτουργεί η οικονομία και το τι ακριβώς πρέπει να γίνει, αλλά ότι εξακολουθούν να σκέφτονται με όρους δημιουργικής λογιστικής, πώς δηλαδή θα συνεχίσουμε να κάνουμε τα πράγματα όσο στραβά τα κάναμε ως σήμερα, εμφανίζοντάς τα όμως στους άλλους ως εντυπωσιακά επιτεύγματα.

Κρατηθείτε, η προσγείωση θα είναι ανώμαλη!...

Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2010

Εμπόδια στην ανάπτυξη

Η κυβέρνηση το έχει πάρει απόφαση, ότι ο μόνος λόγος για τη δυλειτουργία της αγοράς είναι η έλλειψη ρευστότητας (έχει αναγγείλει τίποτε άλλο, εκτός από περισσότερα δάνεια στις επιχειρήσεις και καλύτερη αξιοποίηση του ΕΣΠΑ;) - και ότι η "μηχανή" της αγοράς θα λαδωθεί αποκλειστικά με κρατικό χρήμα. Θεωρούν αδιανόητο το ενδεχόμενο να εισρεύσει χρήμα από σοβαρούς ιδιώτες επενδυτές, να γίνουν ιδιωτικές επενδύσεις - και συνομιλεί με κρατικά funds, ετοιμάζοντας ειδική νομοθεσία για τεράστιου ύψους επενδύσεις. Δυστυχώς η κυβέρνηση δεν κάθισε καν να εξετάσει ποιοι παράγοντες της αγοράς είναι αποτρεπτικοί για επενδύσεις (μολονότι ένας από αυτούς, η γραφειοκρατία, φαίνεται να είναι στο νου της, αν κρίνουμε από τις προωθούμενες ρυθμίσεις για τις μεγάλες επενδύσεις), ώστε να δει πώς θα τους αντιμετωπίσει. Ποια είναι τα προβλήματα αυτά; Η παρακάτω απαρίθμηση είναι απλώς ενδεικτική:


Γραφειοκρατία - όχι μόνο για την έναρξη μιας επιχείρησης, αλλά και σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας της, πάρα πολλοί φορείς του Δημοσίου έχουν τη δυνατότητα, επικαλούμενοι ένα δαιδαλώδες νομοθετικό πλαίσιο, να διακόψουν ουσιαστικά τη λειτουργία της. Πρέπει να επισημανθεί ότι οι προθέσεις των γραφειοκρατών πολύ συχνά δεν είναι αγνές, δεν αφορούν καν την τήρηση των κανονισμών, αλλά αποσκοπούν στη λήψη αθέμιτων χρηματικών ανταλλαγμάτων.
Δικαστικό σύστημα - αυτό έχει δύο όψεις. Από τη μία, δεν υπάρχει αποτελεσματική δικαστική προστασία, καθώς οποιαδήποτε διαφορά, αστική ή διοικητική, επιλύεται μετά από πάρα πολλά χρόνια. Οι οφειλέτες ξέρουν ότι έχουν πολλές δυνατότητες να επιμηκύνουν το χρονικό διάστημα που απαιτείται, για να μπορέσουν οι πιστωτές τους να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις τους, σε βαθμό που στο τέλος ένας συμβιβασμός για πολύ μικρό μέρος της απαιτήσεως να είναι προτιμότερος από μια χρονοβόρα δικαστική διαμάχη. Από την άλλη, μπορεί μια επένδυση να έχει εγκριθεί μετά τιμής και δόξης από τη Διοίκηση, ξεπερνώντας πολλά προβλήματα, και να έλθει μετά από πολλά χρόνια ένα δικαστήριο να την ακυρώσει. Οι επενδύσεις, δηλαδή, είναι στον αέρα στην πραγματικότητα για πάρα πολλά χρόνια, ακόμη και μετά την ολοκλήρωσή τους.
Εργασιακά - από τη μία τα πολύ υψηλά κόστη (στα οποία προστίθενται και τα απίθανα κόστη για την κοινωνική ασφάλιση, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος πηγαίνει σε λειτουργικά έξοδα του ΙΚΑ), από την άλλη η έλλειψη ελαστικότητας στις εργασιακές σχέσεις: πρακτικά δεν μπορούν αυτές να προσαρμοσθούν σε μια δυσμενή για τον εργοδότη συγκυρία (λ.χ. να μειωθεί το ωράριο). Επίσης, η απόλυση ενός εργαζομένου είναι πρακτικά πολύ δύσκολη, πολύ συχνά προσβάλλεται ως καταχρηστική (με πολύ ασαφή κριτήρια ως προς το τι συνιστά καταχρηστικότητα) και ο εργοδότης κινδυνεύει να πληρώνει μισθούς υπερημερίας για δουλειά που δεν παρασχέθηκε δύο ή τριών ετών (ή και παραπάνω).
Κρατικό μονοπώλιο σε κάποιες υπηρεσίες, τυπικό (παλαιότερα) ή ουσιαστικό (σήμερα) - ηλεκτρική ενέργεια, διυλιστήρια κ.λπ. Το κράτος μπορεί να αυξήσει τις τιμές για πολλά προϊόντα ή υπηρεσίες με μια απλή απόφαση του πολιτικού προϊσταμένου μιας ΔΕΚΟ. Επίσης, σε πολλούς τομείς της οικονομίας είναι αδύνατη η είσοδος νέων επενδυτών ή επιχειρηματιών λόγω είτε του υφισταμένου καθεστώτος (κλειστά επαγγέλματα), είτε της υπεροχής του κράτους στην αγορά, η οποία είχε στηθεί ενόσω το κράτος είχε και το τυπικό μονοπώλιο στη συγκεκριμένη αγορά (τηλεπικοινωνίες).
Φορολογία - εκτός της υψηλής φορολογίας στα μερίσματα, της φορολογίας της μεγάλης ακίνητης περιουσίας κ.λπ., το φορολογικό σύστημα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από συνεχείς μεταβολές, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Είναι σαφές ότι κάποιος υποψήφιος επενδυτής θα δίσταζε πάρα πολύ να επενδύσει, όταν το φορολογικό καθεστώς είναι τόσο αβέβαιο. Επίσης, οι έκτακτες εισφορές στις κερδοφόρες επιχειρήσεις ενισχύουν και το κλίμα κατά της επιχειρηματικότητας που επικρατεί στη χώρα μας. Ακόμη κι εάν μια επιχείρηση, με όσα προβλήματα αντιμετωπίζει, καταφέρει να είναι κερδοφόρα, θα έλθει το κράτος να την αρμέξει όσο μπορεί.
Ανομία - αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Παρατηρείται ανομία όχι μόνο στη λειτουργία της γραφειοκρατίας, αλλά κυρίως στην αναποτελεσματικότητα της προστασίας ακόμη και από πολύ εμφανείς παραβιάσεις των νόμων. Ο καθένας μπορεί να κάνει μια κατάληψη ή να κόψει την Ελλάδα στα δύο, κλείνοντας βασικές οδικές αρτηρίες, χωρίς ούτε να υφίσταται επιπτώσεις, ούτε να υπάρχει κάποιος μηχανισμός, ο οποίος θα αντιμετωπίσει την παρανομία ευθέως.

Αν θέλει, λοιπόν, η κυβέρνηση να αλλάξει το κλίμα και να αρχίσει να προσελκύει επενδυτές, υπάρχουν πράγματα που μπορεί να κάνει πολύ σοβαρά. Δυστυχώς, όμως, τα χρονικά περιθώρια για κάτι τέτοιο όλο και στενεύουν.

Τετάρτη, 15 Σεπτεμβρίου 2010

Η διαφήμιση του ΟΣΚ

Ξεφυλλίζοντας την περασμένη Κυριακή μια, ευρείας κυκλοφορείας, εφημερίδα προσπαθώντας να ενημερωθώ για τις κυβερνητικές εξαγγελίες στη ΔΕΘ, την προσοχή μου τράβηξε μια τεράστια, ολοσέλιδη καταχώριση, στο κύριο σώμα της εφημερίδας, του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ). Η διαφήμιση πληροφορούσε τους αναγνώστες για το τι είναι ο ΟΣΚ, ποια η αποστολή του, που υπάγεται διοικητικά και τις τελευταίες πρωτοβουλίες που έχει πάρει για την αναδιάρθρωσή του καθώς και πληροφορίες για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών σε κτίριά του.
Αυτομάτως άρχισα να αναζητώ κάποιο καλό λόγο για τη σχετική καταχώριση. Ποιός ενδιαφέρεται να μάθει τι εστί ΟΣΚ και τι φοβερή αναδιάρθρωση εξελίσσεται στον οργανισμό; Γιατί είναι τόσο σημαντικό να ξέρουμε ότι ο ΟΣΚ έχει αγκαταστήσει 945kw φωτοβολταϊκών σε σχολικά κτίριά του; Γιατί χρειαζόμαστε όλες αυτές τις άχρηστες πληροφορίες;
Από την απορία, πέρασα στον εκνευρισμό, κάτι που δε μου αρέσει να συμβαίνει τις Κυριακές. Ποιος πληρώνει γι’ αυτή την καταχώρηση; (ακαδημαΙκό ερώτημα) Πόσο κόστισε; Ποιος αποφασίζει ότι ο καλύτερος τρόπος να βομβαρδίσει το κοινό με άχρηστες πληροφορίες είναι μέσω διαφήμησης σε κυριακάτικη εφημερίδα; Γιατί δεν επελέγει ο δυκτιακός χώρος του οργανισμού για να προβάλλει τέτοιου είδους πληροφορίες; Γιατί μια μονοπώλειακή εταιρεία κοινής ωφέλειας, που προσφέρει κοινωφελές έργο σε μια κοινωνία που έτσι κι αλλιώς είναι υποχρεωμένη να «αγοράσει» τις υπηρεσίες της έχει προϋπολογισμό διαφήμησης; Γιατί συμβαίνει αυτό όταν επιπλέον οι υπάλληλοί της έχουν υποστεί μείωση στις αποδοχές τους της τάξης του 20%; Γιατί δε μηδενίζουμε τον προϋπολογισμό διαφήμισης του ΟΣΚ και άλλων ΔΕΚΟ αντι να συζητάμε για επιπλεόν αύξηση των φόρων; Γιατί μια μη κερδοσκοπική εταιρεία ελεγχόμενη από το κράτος διαφημίζεται σε μέσα μαζικής ενημέρωσης, ανεβάζοντας τη σχετική ζήτηση και κατ’ επέκταση τις τιμές, στερώντας διαφημιστικό χώρο από μια επιχείρηση που μπορεί να τον χρειάζεται περισσότερο; Είμαστε σίγουροι για την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός οργανισμού κεντρικού ελέγχου κατασκευής σχολικών κτιρίων όπως ο ΟΣΚ;
Σίγουρα υπάρχουν κι άλλα ερωτήματα. Απαντήσεις να δούμε ποιος μπορεί να μας δώσει…

Τρίτη, 31 Αυγούστου 2010

Περί κινήτρων...

Είχα, θυμάμαι, στο Λύκειο έναν φιλόλογο, ο οποίος ήταν πασίγνωστος για τα ιδιαίτερα μαθήματά του, για τα οποία πληρωνόταν καλά. Τόσο είχε επικεντρωθεί σε αυτά, ώστε οι εκθέσεις που γράφαμε στο σχολείο είχαν από κάτω μια παρατήρηση του τύπου «καλή η έκθεσή σου». Δεν προλάβαινε να γράψει κάτι παραπάνω...

Το γεγονός από μόνο του δεν θα μου είχε κάνει εντύπωση, δεν ήταν άλλωστε ο μόνος. Ο συγκεκριμένος φιλόλογος όμως ήταν γνωστός... σοσιαλιστής και συμμετείχε σε όλες ανεξαιρέτως τις απεργίες της ΟΛΜΕ, με αιτήματα «δημόσια δωρεάν παιδεία για όλους», «η παιδεία δεν είναι εμπόρευμα», κλπ. Αυτό ομολογώ ότι με είχε εντυπωσιάσει περισσότερο και από το δράκο της Αποκάλυψης με τα επτά κεφάλια και τα δέκα κέρατα.

Με τον καιρό ανακάλυψα ότι υπάρχουν και άλλοι σαν αυτόν, σχεδόν παντού. Γιατροί του ΕΣΥ, που έχουν επιλέξει δηλαδή να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας, είναι κανόνας να πληρώνονται και ανά περιστατικό, με το γνωστό «φακελάκι». Υπάλληλοι πολεοδομίας προωθούν φακέλους εφόσον υπάρχει το γνωστό «γρηγορόσημο». Εφοριακοί κάνουν ελέγχους και μοιράζονται τα καταλογιζόμενα πρόστιμα με το Δημόσιο. Ακόμη και οι τελωνειακοί, δημόσιοι υπάλληλοι και αυτοί, παίρνουν ποσοστά από τους εκτελωνισμούς που κάνουν.

Όλοι οι παραπάνω, αν τους ρωτήσετε, θα ταχθούν αναφανδόν υπέρ του κοινωνικού κράτους, της δημόσιας υγείας, της δημόσιας παιδείας και κατά των ιδιωτικοποιήσεων, των κερδοσκόπων και της «σύνδεσης της αμοιβής με την παραγωγικότητα». «Όχι στην εντατικοποίηση της εργασίας, όχι στη σύνδεση της αμοιβής με την παραγωγικότητα» διατρανώνει μονίμως το ΚΚΕ και τα συνδικάτα, βρίσκοντας ευήκωα ώτα....

Όλα τα παραπάνω παραδείγματα αποδεικνύουν κάτι γνωστό, ότι ο άνθρωπος θέλει κίνητρο στην εργασία του. Να αμείβεται ανάλογα με το πόσο εργάζεται. Να εκτιμούν τον κόπο του και να τον ενθαρρύνουν να συνεχίσει.

Η διαφορά είναι ότι άλλοι το παραδέχονται και άλλοι όχι. Αυτοί που δεν το παραδέχονται αποτελούν την τεράστια πλειοψηφία της σχιζοφρενικής ελληνικής κοινωνίας, η οποία χαρακτηρίζει μετά βδελυγμίας «κερδοσκόπο» κάθε επενδυτή, αποδέχεται όμως μια χαρά τον εφοριακό που βγαίνοντας στη σύνταξη έχει δημιουργήσει περιουσία εκατομμυρίων.

Αλλάζουν οι νοοτροπίες αυτές με ένα μνημόνιο;

Παρασκευή, 27 Αυγούστου 2010

«Ποιος σχεδιάζει σ’ αυτήν την πόλη;»

Είχα ξεκινήσει να γράφω ένα άρθρο με τίτλο «Ποιος σχεδιάζει σ’ αυτήν την πόλη;», αναφερόμενος στη διαρκή και μάλλον ηθελημένη σύγχυση αρμοδιοτήτων που χαρακτηρίζει τα θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης στη χώρα μας και ειδικά την Αθήνα. Αφορμή (καθημερινά υπάρχουν κι άλλες) ήταν πρόσφατο άρθρο στην Ελευθεροτυπία σχετικά με μια θέση στάθμευσης στην Πλάκα. Στο εν λόγω δημοσίευμα αναφερόταν ότι στη διαχείριση της γειτονιάς της Πλάκας εμπλέκονται (μεταξύ άλλων ;) ο Δήμος Αθηναίων, το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ (νυν ΠΕΚΑ), το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Τουρισμού (που πλέον έχει συγχωνευθεί στο Πολιτισμού).

Για άλλα θέματα όπως αυτό της εγκληματικότητας (και των παραγόντων που την προκαλούν) εμπλέκονται παράλληλα με το Δήμο Αθηναίων, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το Υπουργείο Υγείας (με τις χωροθετήσεις ιδρυμάτων τύπου ΟΚΑΝΑ), το Υπουργείο Εσωτερικών (καθώς αυτό ουσιαστικά θέτει τους κανόνες λειτουργίας όλων των Δημοσίων Υπηρεσιών...), κ.ο.κ.

Βέβαια, η θλιβερή αλήθεια είναι ότι οι υπεύθυνοι των δήμων που διαμαρτύρονται για τη σύγχυση αρμοδιοτήτων συχνά πρωτοστατούν στην κακοδιαχείριση. Ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, η καταγγελλόμενη ως σύγχυση αρμοδιοτήτων δεν είναι παρά ηθελημένη άγνοια ή διαστρέβλωση των ορίων που ο νόμος θέτει για την κάθε δημόσια υπηρεσία. Παραμένει ωστόσο το γεγονός ότι η πατερναλιστική στάση της κεντρικής διοίκησης έναντι της αυτοδιοίκησης εμποδίζει την τελευταία να ωριμάσει και να ενηλικιωθεί, καταδικάζοντάς την σε μια παρατεταμένη νηπιακή ηλικία.

Παράλληλα, και χειρότερο όλων, παρεμποδίζεται η δυνατότητα του πολίτη να ζητήσει λογοδοσία από τους εκάστοτε διοικούντες της κεντρικής ή της τοπικής διοίκησης (κάτι το οποίο πιθανώς να ικανοποιεί αμφότερους...).

Τελικά την απάντηση στο ερώτημά μου την έλαβα προχθές, ειδικά για την Αθήνα, με την ειδική συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου: Στην Αθήνα «σχεδιάζει» (προσοχή στα εισαγωγικά) όλο το Υπουργικό Συμβούλιο (και από κοντά, ενίοτε, κι ο Δήμος).

Βέβαια το ερώτημα εμπεριέχει μία αντίφαση, που έχει να κάνει με την έννοια της ανθελληνικής λέξης «σχεδιασμός». Καθώς, όταν «σχεδιάζουν» (με εισαγωγικά) πολλοί, το αποτέλεσμα είναι να μη σχεδιάζει (άνευ εισαγωγικών) κανένας. Άρα η απάντηση είναι απλή. Με τις ελληνικές πόλεις (και ιδίως την επικοινωνιακά εύφορη Αθήνα) ανακατεύονται οι πάντες, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα ο ουσιαστικός, μακροπρόθεσμος, σε ισχυρά θεσμικά θεμέλια σχεδιασμός να παραμένει ζητούμενο… Κάποιες πατριωτικές εξάρσεις της στιγμής είναι καταδικασμένες να πάρουν την κάτω βόλτα, όταν αλλάξουν κάποια από τα ανακατευόμενα πρόσωπα ή κάποιοι πολιτικοί συσχετισμοί ή όταν κάποια οξυμένα προβλήματα αντιμετωπιστούν προσωρινά με κάποια «μέτρα» και η πολιτικό-επικοινωνιακή επικαιρότητα μετατοπιστεί κάπου αλλού.

Η ουσιαστική, θαρραλέα και ολοκληρωμένη μεταφορά αρμοδιοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση, και ειδικά το Δήμο Αθηναίων θα ήταν μια καλή αρχή, μαζί με τη δημιουργία ενός Δήμου Αθηναίων με διευρυμένα διοικητικά όρια, κάτι που απέφυγε επιμελώς ο Καλλικράτης. Όμως η Αθήνα χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως πεδίο δράσης των πρωταγωνιστών της κεντρικής πολιτικής σκηνής (άλλοτε με καλύτερα και άλλοτε με χειρότερα αποτελέσματα) καθώς ο επικοινωνιακός αντίκτυπος της οποιασδήποτε παρέμβασης είναι μεγάλος. Δεδομένης της έλλειψης διάθεσης για ένα μεγάλο, ισχυρό, με αυτονομία πόρων και αρμοδιοτήτων, Δήμο Αθηναίων θα μπορούσε να επιδιωχθεί μια άλλη λύση. Λύση ανορθόδοξη μεν, αλλά θεσμικά καθαρή (αν οι καθαρές λύσεις είναι επιθυμητές...). Η κατάργηση δηλ. του διοικητικού μηχανισμού του Δήμου Αθηναίων και η δημιουργία ενός Υπουργείου Αθήνας, έτσι ώστε να είναι τουλάχιστον σαφές ότι η αρμοδιότητα για τα θέματα της Αθήνας ανήκει στην εκάστοτε κεντρική κυβέρνηση και μόνο σ’ αυτήν. Έτσι, θα μπορούσε τουλάχιστον να φανεί αν για το κακό χάλι της Αθήνας ευθύνεται μόνο η κακή (υποτίθεται) ιδέα της αυτοδιοίκησης, ή αν είναι άλλοι οι παράγοντες που υποβόσκουν και διαπερνούν τη λειτουργία τόσο των κεντρικών όσο και των τοπικών διοικητικών μηχανισμών.

(αναδημοσίευση από το blog Παρατηρήσεις)

Παρασκευή, 6 Αυγούστου 2010

Οι πυραμίδες των Ελλήνων

Οι Έλληνες έχουμε πετύχει μια υψηλή εξειδίκευση στις πυραμίδες. Δεν εννοώ τα τεράστια πυραμιδοειδή κτίσματα της Αιγύπτου, που κάποιοι ευφάνταστοι προγονόπληκτοι προσπαθούν να αποδώσουν στους Αρχαίους προπάτορές μας με την ισχυρή πεποίθηση ότι, αν αυτό αποδειχθεί, θα αλλάξει ο ρους της παγκόσμιας ιστορίας. Εννοώ τις χρηματοοικονομικές πυραμίδες, αυτές που χτίσαμε στη σύγχρονη εποχή και με τις οποίες αποδείξαμε στην Υφήλιο ότι είναι δυνατόν να επιτευχθεί το ιδανικό του Νεοέλληνα, το να ζεις δηλαδή χωρίς να δουλεύεις.

Οι πυραμιδοειδείς απάτες βασίζονται στη λογική ότι ένας, αυτός που είχε την «ιδέα», βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας και πουλάει την «ιδέα» του σε μια παρέα άλλων, οι οποίοι στέκονται πιο κάτω από αυτόν στην «πυραμίδα», και οι οποίοι μεταπωλούν την ιδέα σε κάποιους άλλους, οι οποίοι βρίσκουν ακόμη περισσότερους, κοκ. Το σύστημα φυσικά δουλεύει όσο υπάρχουν κορόιδα να επανδρώνουν μια όλο και ευρύτερη βάση της πυραμίδας, «σκάει» όμως όταν δεν μπορούν να βρεθούν άλλοι. Και δεδομένου ότι ο πληθυσμός της γης είναι πεπερασμένος, και η πιο έξυπνη πυραμιδοειδής απάτη είναι μαθηματικά καταδικασμένη κάποια στιγμή να καταρρεύσει.

Οι ελληνικές πυραμίδες συνιστούν μια εκδοχή της παραπάνω απλής απάτης, η οποία συνδυάζει κομματική διοίκηση στην κορυφή, ελάχιστη εργασία, μηδενική καινοτομία, παχυλούς μισθούς και μετακύλιση του τεράστιου κόστους σε ολόκληρη την κοινωνία, που αποτελεί τη βάση της πυραμίδας.

Δείτε, για παράδειγμα, την ΕΡΤ. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται ο διευθύνων σύμβουλος, κομματικό στέλεχος του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος και παχυλά αμειβόμενος. Παρακάτω, Διοικητικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου ορίζονται από το κυβερνόν κόμμα. Πιο κάτω, χιλιάδες καλοπληρωμένοι υπάλληλοι, δημοσιοϋπαλληλικής νοοτροπίας και κομματικής προελεύσεως. Όλοι αυτοί πραγματώνουν το έργο της «δημόσιας ραδιοτηλεόρασης», δαπάναις της βάσης της πυραμίδας, 10 εκατομμυρίων δηλαδή κορόιδων που πληρώνουν 300 εκατομμύρια ευρώ υποχρεωτική εισφορά μέσω ΔΕΗ για την ΕΡΤ.

Άλλο παράδειγμα, ο ΟΣΕ. Στην κορυφή της πυραμίδας, όπως και στην πυραμίδα της ΕΡΤ, κομματικά διορισμένη, καλοπληρωμένη διοίκηση. Από κάτω, χιλιάδες αργόμιθοι υπάλληλοι, οι περισσότεροι βασικής εκπαίδευσης, εισπράτουν μισθούς που θα ζήλευε ο επιστήμων γιατρός του ΕΣΥ, ενώ ολόκληρη η πυραμίδα του ΟΣΕ, με το μηδαμινό μεταφορικό έργο (που έτσι κι αλλιώς στην Ελλάδα εκτελείται από τα ΚΤΕΛ και τα φορτηγά) παράγει 1 δις ευρώ ζημιές το χρόνο. Στη βάση της πυραμίδας, πάλι 10 εκατομμύρια δυστυχείς φορολογούμενοι, καθένας από τους οποίους πρέπει να πληρώνει 100 ευρώ το χρόνο απλά... για να υπάρχει ο ΟΣΕ!

Μήπως δεν είναι πυραμίδα οι δήμοι; Ο Δήμος Αθηναίων για παράδειγμα, εισπράττει δημοτικά τέλη και φόρους από πάνω από 500.000 Αθηναίους (τα κορόιδα στη βάση της πυραμίδας) τα οποία σκορπάει σε μισθούς υπαλλήλων καθαριότητας, χωρίς να πετυχαίνει καθαρή πόλη, σε μισθούς δημοτικών αστυνομικών, χωρίς να κατορθώνει την τήρηση των νόμων, αλλά και σε πλειάδα εταιριών, όπως ραδιόφωνο, μεσιτεία ασφαλίσεων (!), κ.ά. Και στην κορυφή της πυραμίδας, πάλι κομματικός δήμαρχος με κομματικό επιτελείο αντιδημάρχων, διευθυντών δημοτικών επιχειρήσεων, κλπ.

Ακόμα και η Αγροτική Τράπεζα είναι μια πυραμίδα. Η μόνη ελληνική τράπεζα που απέτυχε στα πρόσφατα stress tests είναι συνάμα η μόνη κατά πλειοψηφία κρατική (τυχαίο; δε νομίζω...). Και εδώ κομματικά διορισμένη διοίκηση (να θυμίσω ότι ο προηγούμενος διοικητής της ήταν... κουμπάρος του πρωθυπουργού), η οποία χρησιμοποιεί το ίδρυμα για διάφορες εξυπηρετήσεις προς τους αγρότες-ψηφοφόρους... Επίσης, είναι η μόνη τράπεζα της οποίας το κράτος εγγυάται τις καταθέσεις κατά 100%, αλλά και η μόνη που τις χρησιμοποιεί για να... δανείζει το κράτος! (τα stress tests την «έκοψαν» διότι κατείχε ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου ίσα με... 8 φορές τα κεφάλαιά της!). Ο ορισμός της πυραμίδας! Και πάλι στη βάση της πυραμίδας αυτής 10 εκατομμύρια κορόιδα, θα κληθούν σε λίγες εβδομάδες να συμμετάσχουν στην αύξηση κεφαλαίου της... για να μην κλείσει!

Τόσες πολλές πυραμίδες γύρω μας, και όλες με κοινό χαρακτηριστικό τη βάση των 10 εκατομμυρίων κορόιδων και την κορυφή των κομματικών απατεώνων που «πούλησαν την ιδέα». Θυμηθείτε ότι όλες οι «πυραμίδες» λειτουργούν όσο οι από κάτω τρώνε το παραμύθι των από πάνω (κρατική ραδιοτηλεόραση, εθνικοί σιδηρόδρομοι, κρατικός τραπεζικός πυλώνας). Αλλά και ότι όλες σκάνε όταν δεν υπάρχει πια βάση να πληρώσει...

Σάββατο, 17 Ιουλίου 2010

2010: το τέλος της αυτοδιοίκησης

Θὰ ἔλεγέ τις, ὅτι ἡ χώρα αὕτη ἠλευθερώθη ἐπίτηδες, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν ἦτο ἱκανὴ πρὸς αὐτοδιοίκησιν (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)


Η αυτοδιοίκηση, η τέχνη δηλαδή του να διαχειρίζεται μια κοινωνία τα κοινά της ζητήματα εξ ιδίων, έχει λάβει διάφορες μορφές κατά το ρου της ιστορίας. Μία επιτυχημένη εκδοχή θεωρείται ότι έζησαν οι Αθηναίοι κατά το Χρυσό Αιώνα του Περικλή. Ιδανικό μέγεθος πολιτείας, οικονομική ευρωστία, δουλεία για να μην ασχολείται ο πολίτης με τα τετριμμένα της καθημερινότητας, αλλά μόνο με την «Εκκλησία του Δήμου». Και εκεί, γινόταν συζήτηση για τα κοινά προβλήματα και λαμβάνονταν αποφάσεις. Άλλες εποχές...

Στη σημερινή εποχή ένα τέτοιο μοντέλο είναι εν πολλοίς ανέφικτο, ιδίως λόγω μεγέθους των κοινωνιών. Έτσι, έχει επικρατήσει το μοντέλο της αυτοδιοίκησης δι' αντιπροσώπων, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Το 2010, στην Ελλάδα κατορθώσαμε να απωλέσουμε την αυτοδιοίκηση και στα δυο επίπεδα...

Η τοπική αυτοδιοίκηση ήταν κάποτε «τοπική». Κάθε χωριό είχε τον πρόεδρό του, κάθε πόλη το δήμαρχό της, οι οποίοι (υποτίθεται ότι) γνώριζαν τα τοπικά προβλήματα και σε συνεργασία με το τοπικό συμβούλιο αντιπροσώπων τα επέλυαν. Σταδιακά η κακοδιαχείριση και η διαφθορά έκαναν το μοντέλο αυτό μη διαχειρίσιμο. Έτσι προέκυψε το σχέδιο «Καποδίστριας» που προσπάθησε με οικονομίες κλίμακας και ουσιαστικά με απομάκρυνση της εξουσίας από την τοπική κοινωνία να δώσει μια λύση. Πάνω που αρχίσαμε να το συνηθίζουμε, προέκυψε το σχέδιο «Καλλικράτης». Πλέον δεν μπορούμε να μιλάμε για «τοπική» αυτοδιοίκηση. Ένα παραθαλάσσιο χωριό δεν μπορεί να «αυτοδιοικείται» μαζί με ένα ορεινό χωριό 50 χιλιόμετρα μακριά. Απλά αποδεχθήκαμε μια ακόμη αποτυχία να πατάξουμε τη διαφθορά και την κακοδιαχείριση. Και αντί να ψάξουμε για λύσεις στην κατεύθυνση της μεγαλύτερης ενεργοποίησης της τοπικής κοινωνίας στα κοινά, της μεγαλύτερης διαφάνειας, ενημέρωσης, χρήσης διαδικτύου, κλπ, οδηγηθήκαμε στην εύκολη συνταγή της ακόμη μεγαλύτερης απομάκρυνσης από τον πολίτη. Είναι κι αυτό μια κάποια λύση, όχι όμως «αυτοδιοικητική»... Όσο για την Περιφέρεια, θα λέγαμε ότι μάλλον είναι άλλη μια βαθμίδα διοικητικής οργάνωσης, όχι όμως και «αυτοδιοίκηση»...


Σε εθνικό επίπεδο, κάποτε υπήρχε «αυτοδιοίκηση», με την έννοια ότι εκλέγαμε αντιπροσώπους, από τους οποίους προέκυπτε Κυβέρνηση που (υποτίθεται ότι) αντιμετώπιζε τα εθνικά προβλήματα. Προφανώς, οι αντιπρόσωποί μας διαχρονικά ασχολήθηκαν περισσότερο με το προσωπικό τους πρόβλημα (του εκ του μηδενός πλουτισμού) παρά για οποιοδήποτε άλλο εθνικό. Έτσι, διά της υπερχρέωσης του κοινωνικού συνόλου εξασφάλισαν (νόμιμη, πλην όμως όχι ηθική) απασχόληση στους ψηφοφόρους τους, για να πετυχουν την επανεκλογή τους. Διά της μη επίλυσης του ασφαλιστικού υποχρέωσαν τη σημερινή γενιά να εργάζεται για 700 ευρώ, προκειμένου να πληρώνει τη σύνταξη της ψηφοφόρου της, στην οποία έδωσαν δικαίωμα με 15 χρόνια δουλειά να βγει στα 35 της στη σύνταξη. Είτε δεν κατανόησαν τα προβλήματα, είτε τα κατανόησαν αλλά πέταξαν την καυτή πατάτα στον επόμενο...

Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό σύστημα δεν κατανόησε ότι δεν είναι αυτοσκοπός η διαιώνισή του: απλά εκπροσωπεί ένα ολόκληρο έθνος για να επιλύει τα προβλήματά του, για τον απλούστατο λόγο ότι είναι πρακτικά ανέφικτο 11 εκατομμύρια Έλληνες να μαζευόμαστε κάθε πρωί στην «Εκκλησία του Δήμου» να τα συζητήσουμε...

Έτσι, νομοτελειακά, οι δανειστές μας το 2010 μας αφαίρεσαν την αυτοδιοίκηση. Ακριβέστερα, το 2010 οι Έλληνες αποδειχθήκαμε ανίκανοι προς αυτοδιοίκηση. Τοπική και εθνική...

Τρίτη, 13 Ιουλίου 2010

Ζήσε το μύθο σου στην Ελλάδα!

Ήταν 1204. Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία σπαρασσόταν από εσωτερικές έριδες σε βαθμό εμφυλίου πολέμου. Φατριάρχες έπαιρναν τις φατρίες τους και αποστατούσαν. Ενδιαφέρονταν μόνο για το συμφέρον της φατρίας τους και τρώγονταν με όλους τους άλλους. Στόχος τους η πρωτοκαθεδρία στην «ανίκητη Αυτοκρατορία». Ο γιος του εκθρονισμένου αυτοκράτορα έφτασε στο σημείο να πείσει τους Σταυροφόρους της Δ' Σταυροφορίας να παρεκκλίνουν της πορείας τους και αντί για την Ιερουσαλήμ να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολη.

Φατριάρχες, συμφεροντολόγοι, προδότες, κοντόφθαλμοι ηγετίσκοι κατόρθωσαν να πριονίσουν το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονταν με κατάληξη την 12η Απριλίου 1204, όταν οι Σταυροφόροι έμπαιναν στην πλουσιότερη Πόλη του τότε γνωστού κόσμου και κατέστρεφαν και λεηλατούσαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. Η λαϊκή συνείδηση όμως, ω του θαύματος, ποτέ δεν τους χρέωσε αυτή την καταστροφή. Ποτέ δεν καταλογίστηκαν ευθύνες στο Λέοντα Σγουρό που απέσπασε την Πελοπόννησο, στο Λέοντα Γαβαλά, που έκανε φέουδό του τη Ρόδο, στους Τραπεζούντιους που αποσπάστηκαν, στη Σμύρνη που σήκωσε δικό της μπαϊράκι. Ούτε καν στον έκπτωτο πρίγκηπα Αλέξιο, που οδήγησε τους Σταυροφόρους στην Πόλη, μήπως και έτσι επανακτήσει το θρόνο του. Και όμως, η κοινή γνώμη πείστηκε ότι υπεύθυνος της καταστροφής ήταν... ο Πάπας. Ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ' είχε καταδικάσει αυστηρά την εκτροπή της Σταυροφορίας από το στόχο της, αλλά αυτό ήταν μάλλον μικρή λεπτομέρεια για το λαό... Σε τέτοιο σημείο μάλιστα έγινε κοινή πεποίθηση η ευθύνη του Πάπα για τα έκτροπα του 1204, ώστε όταν 800 χρόνια αργότερα ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β' επισκέφθηκε την Αθήνα, βρέθηκε ενώπιον της απαίτησης να ζητήσει συγγνώμη!

Ήρθε το 2009. Μετά από 30 χρόνια λαϊκισμού, διαφθοράς και αδιάληπτου πανηγυριού με κοινοτικά χρήματα, στο σώμα του ελλαδικού κρατιδίου ασελγούν και πάλι φατρίες. Δημόσιοι υπάλληλοι, φαρμακοποιοί, δημοσιογράφοι, συμβολαιογράφοι, ταξιτζήδες, φορτηγατζήδες, οχυρωμένοι στο κάστρο της φατρίας τους, αδιαφορούν για το κοινό καλό και το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να αρμέγουν όσο μπορούν τη νέα «ανίκητη Αυτοκρατορία», το κρατικό χρήμα, δηλαδή το χρήμα όλων των υπολοίπων. Ο θάνατός σου-η ζωή μου και, το κυριότερο, με δανεικά.

Φατριάρχες, συμφεροντολόγοι, προδότες, κοντόφθαλμοι ηγετίσκοι κατόρθωσαν και πάλι να πριονίσουν το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονταν με κατάληξη την 23η Απριλίου 2010, οπότε η Ελλάδα παραδέχθηκε ότι δεν γίνεται πλέον να δανείζεται από τις αγορές και αποδέχθηκε όλους τους όρους των δανειστών της (και τα συνεπακόλουθα σκληρά μέτρα). Αλλά, ω του θαύματος, και πάλι η κοινή γνώμη δεν καταλόγισε τις ευθύνες στους πραγματικούς υπαίτιους. Ποτέ δεν καταλογίστηκαν ευθύνες στη φατρία των δημοσιογράφων, της οποίας οι συντάξεις διά νόμου πληρώνονται με το αγγελιόσημο, μια υποχρεωτική εισφορά επί της διαφήμισης, που την πληρώνουμε όλοι μας. Ποτέ δεν καταλογίστηκαν ευθύνες στη φατρία της ΕΡΤ, που εισπράττει 300 εκ. ευρώ ετησίως από τα ελληνικά νοικοκυριά για να συντηρεί τους κομματικούς στρατούς των υπαλλήλων της. Ποτέ δεν σκεφτήκαμε ότι για την καταστροφή μπορεί να ευθύνεται το γρηγορόσημο που δώσαμε εμείς οι ίδιοι στην πολεοδομία, η μίζα που δώσαμε στην εφορία, το δωράκι που δώσαμε στον πολιτικό που μας διόρισε τον γιο, κοκ. Όχι, ποτέ. Η κοινή γνώμη είναι απόλυτα πεπεισμένη ότι υπαίτιοι της καταστροφής είναι η Μέρκελ, το ΔΝΤ και ο διεθνής καπιταλισμός. Η πρώτη φούσκα που έσκασε στη διεθνή οικονομία, αυτή των ακινήτων στις ΗΠΑ, ήταν βέβαια αποτέλεσμα μιας μη καπιταλιστικής πολιτικής παροχής στέγης σε όλους, μέσω δανεισμού ακόμη και προς κοινωνικά στρώματα των οποίων η μόρφωση και συνεπακόλουθα το αποτέλεσμα της εργασίας δεν επαρκούσε να εξυπηρετήσει τέτοιο ύψος πίστωσης. Αλλά αυτό ήταν μάλλον μικρή λεπτομέρεια για το λαό... Που μάλλον θα τους το κρατήσει για καμιά 800αριά χρόνια, μέχρι να ζητήσουν συγγνώμη...

Κάθε έθνος, κάθε κοινωνία, έχει δικαίωμα να δημιουργεί μύθους και να ζει μέσα σε αυτούς. Πόσο μάλλον η Ελλάδα! Πάντως, κάπου κάτω από το μύθο, αν ψάξουμε αρκετά, υπάρχει και η ιστορική αλήθεια...