Τρίτη, 25 Μαΐου 2010

Μαθήματα ενεργειακής πολιτικής και διπλωματίας


Στη σκιά της επίσκεψης του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Ελλάδα μια αρκετά ενδιαφέρουσα είδηση αναφορικά με ένα γεγονός που έλαβε χώρα στην Τουρκία πέρασε στα ψιλά. Μετά από χρόνια προσπαθειών και αποτυχημένων διαγωνισμών στις 12 Μαΐου έκλεισε η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας για την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου παραγωγής πυρηνικής ενέργειας στην Τουρκία (http://www.ft.com/cms/s/0/ba891592-5de4-11df-8153-00144feab49a.html). Με αυτό τον τρόπο η Τουρκία επιδιώκει να καλύψει μεγάλο μέρος του αναμενόμενου ελλείμματος προσφοράς λόγω της ανάπτυξης του βιοτικού επιπέδου και της κατανάλωσης ρεύματος. Επιπλέον μειώνεται η εξάρτηση από το «βρώμικο» άνθρακα και σε συνδυασμό με μια προσπάθεια εκμετάλλευσης του αξιοσημείωτου υδροηλεκτρικού δυναμικού της Τουρκίας επιδιώκεται μια «πράσινη στροφή». Τέλος μειώνεται η εξάρτηση από το Ρώσικο φυσικό αέριο.
Η συγκεκριμένη συμφωνία εντάσσεται σε μια στρατηγική ριζικής αναδιάρθρωσης του ενεργειακού κλάδου στην γείτονα χώρα που περιλαμβάνει τη διάσπαση των εταιρειών-γιγάντων που διαχειρίζονται το κρατικό μονοπώλιο (κατά τα πρότυπα της εγχώριας ΔΕΗ) και της ιδιωτικοποίησης των περισσότερων δραστηριοτήτων, ακόμα και των μονοπωλιακών, με ταυτόχρονη προσέλκυση ξένων επενδυτών , όπως στις περισσότερες Δυτικές χώρες.
Η συγκεκριμένη στρατηγική ξεκίνησε την εφαρμογή της εδώ και μερικά χρόνια και είναι ακόμα σε εξέλιξη. Στόχος είναι η διάσπαση των επιμέρους δραστηριοτήτων και η ιδιωτικοποίηση των περισσοτέρων από αυτών (λ.χ. διανομή ρεύματος και φυσικού αερίου) ή η δραστική μείωση της κρατικής παρουσίας (λ.χ. ηλεκτροπαραγωγή). Η διαδικασία μέχρι τώρα δεν ήταν εύκολη. Η παροχή μειωμένων εγγυήσεων από το κράτος και οι προσφερόμενοι όροι συχνά λειτουργούσαν αποτρεπτικά για τους υποψήφιους επενδυτές. Πολλοί διαγωνισμοί κηρύχτηκαν άγονοι λόγω απουσίας ενδιαφέροντος. Παρ όλα αυτά η συνεπής πολιτική βούληση στήριξε τις προσπάθειες για βελτίωση των όρων ώστε να προσελκυστούν οι ιδιώτες επενδυτές. Αξιοσημείωτο είναι ότι στη συμφωνία που αναφέραμε η Ρωσική πλευρά θα κατέχει το 100% του νέου πυρηνικού εργοστασίου, επενδύοντας 20 δις δολάρια με προοπτική πώλησης ποσοστού μέχρι 49% σε άλλον επενδυτή (όχι δηλαδή το κράτος) στο μέλλον.
Δεν τολμώ να φανταστώ τις αντιδράσεις στην Ελλάδα ακόμα και στην υπόνοια διαχωρισμού των δραστηριοτήτων της ΔΕΗ σε επιμέρους νομικές οντότητες, πόσο μάλλον στην προσπάθεια ιδιωτικοποίησης και προσέλκυσης επενδύσεων. «Μειοδοσία»; «Ξεπούλημα»; Όσο για την 100% παραχώρηση δικαιώματος σε ξένο επενδυτή για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου, στην Ελλάδα θα ήταν τουλάχιστον «εθνική προδοσία».
Σε ότι αφορά τη συνολική μεταρρύθμιση του κλάδου η Τουρκία είναι παράδειγμα άξιο προσοχής. Από ένα αρτηριοσκληρωτικό, αναποτελεσματικό, κρατικό μονοπώλιο μεταβαίνει σε ένα σύστημα ανταγωνισμού που προσελκύει επενδυτές, απαλλάσσει τον κρατικό προϋπολογισμό από την ανάγκη χρηματοδότησης των αναγκαίων επενδύσεων, μειώνει τις τιμές για τους καταναλωτές και αυξάνει τις θέσεις εργασίας. Επίσης ο επαναπροσδιορισμός του ενεργειακού μίγματος οδηγεί στην απεξάρτηση από τον άνθρακα και «πρασινίζει» την παραγωγή ρεύματος.
Ίσως η ψύχραιμη αξιολόγηση της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα, χωρίς ταμπού και φοβικά σύνδρομα με βάση σημερινά δεδομένα, θα μπορούσε να μας ανοίξει νέες οδούς διαφοροποίησης του ενεργειακού μίγματος της χώρας, δραστικής μείωσης της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος και αύξησης του εθνικού πλούτου.

Κυριακή, 23 Μαΐου 2010




ΦΩΤΙΑ ΣΤΑ ΔΑΣΗ ΤΩΡΑ!

Ο καιρός , με τις ιδιορρυθμίες του φέτος, μπορεί να βλάπτει εμάς τους μελισσοκόμους, δημιούργησε όμως και μια καλή ευκαιρία στην αντιμετώπιση των θερινών πυρκαγιών, οι οποίες, είναι βέβαιο , ότι θα είναι συνεπείς στο ετήσιο ραντεβού τους......
Συγκεκριμένα, το τελευταίο διάστημα με τις βροχοπτώσεις και την πτώση της θερμοκρασίας, μετά από παρατεταμένη ξηρασία και με τα αγριόχορτα ξερά πλέον εδώ και καιρό, δημιουργήθηκαν οι ιδανικές συνθήκες για να παρέμβει κάποιος , που ενδιαφέρεται, να περιορίσει τις καταστροφικές καλοκαιρινές πυρκαϊές .
“Πέντε είναι οι παράγοντες που “χρειάζεται” μια πυρκαγιά για να γίνει ανεξέλεγκτα καταστροφική.
1 Καύσιμη ύλη (Συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων από ξερά δένδρα, χόρτα, κλαδιά κλπ)
2 Υψηλές θερμοκρασίες. ( Για την απομάκρυνση κάθε ίχνους υγρασίας)
3 Ευνοϊκοί ισχυροί άνεμοι. ( Για την ταχύτατη ανάπτυξη και μεταφορά της )
4 Μια σπίθα. (Από κάπου πρέπει να αρχίσει...)
5 Ο χρόνος. (Το “timing”, πρέπει να συνυπάρχουν όλα τα παραπάνω)”
Αυτό μπορεί να γίνει ανάβοντας ελεγχόμενες φωτιές, που λόγω της υγρασίας "αυτοπεριορίζoνται" και καίγοντας τα ξερόχορτα αλλά και κάθε άλλη, μη χρήσιμη, καύσιμη ύλη. (Όπως ξερά δένδρα, σπασμένα κλωνάρια κλπ)
“Καθαρίζοντας” με αυτόν τον τρόπο τις “ευάλωτες” δασικές περιοχές (πχ πευκοδάση κ.α.) δημιουργούνται εκτεταμένες πραγματικές αντιπυρικές ζώνες , απομακρύνοντας έγκαιρα και με σχετικά μεγάλη ασφάλεια, την πρώτη ύλη που είναι υπεύθυνη για όλες τις δασικές πυρκαγιές.

Αν για το επόμενο , σύντομο, χρονικό διάστημα : Πυροσβέστες, Δασικοί υπάλληλοι, δήμοι, και εθελοντές, (υπό προϋποθέσεις, ακόμα και σχολεία θα μπορούσαν να πάρουν μέρος....) εργαστούν μεθοδικά για λίγες μέρες , θα μπορούν αργότερα, όταν οι συνθήκες θα είναι “δύσκολες”, να παίζουν ήσυχα το “σκάκι τους!”, χωρίς να ανησυχούν ιδιαίτερα....
Διαφορετικά ας ετοιμαστούμε για ένα “θερμό” καλοκαίρι, όχι μόνο στο μέτωπο της οικονομίας, όπου είναι αναπόφευκτο, αλλά και στα λίγα εναπομείναντα δάση μας.......

Η “μέθοδος” αν και μοιάζει πρωτότυπη και “επαναστατική”, στην πραγματικότητα είναι παλιά και συνηθισμένη. ( Στις περισσότερες αγροτικές περιοχές, έτσι καθαρίζονται ακόμα και σήμερα τα χωράφια από τις καλαμιές.)
Απαγορεύεται όμως , δυστυχώς, η χρήση της για την προστασία του δάσους.......
Ελπίζοντας αυτό να αλλάξει σύντομα, καταθέτω την πρόταση για σκέψη και κριτική, και εφ' όσον θεωρηθεί έγκαιρη και αποτελεσματική, να υιοθετηθεί από την “ΔΡΑΣΗ”.

Γ. Λάμπρου

Τρίτη, 18 Μαΐου 2010

Πόσο τυχερός είναι ο Βγενόπουλος;

Μετά το σοκ του θανάτου τριών καθ'όλα αθώων τραπεζικών υπαλλήλων, για μένα ακολούθησε ένα δεύτερο: η αντιμετώπιση αυτού του εγκλήματος από την ευρύτερη ελληνική κοινωνία.

Άκουσα με φρίκη πολλούς, πάρα πολλούς, απρόσμενα πολλούς, να αποδίδουν την ευθύνη... στον Βγενόπουλο. Όλοι αυτοί δεν βρήκαν κάτι να πουν για τους ανώνυμους κουκουλοφόρους, οι οποίοι κατασκεύασαν βόμβες μολότωφ, τις μετέφεραν ηθελημένα μαζί με λοστούς μαζί τους στην πορεία, έσπασαν την πρόσοψη της εν λειτουργία Τράπεζας και πέταξαν μέσα εύφλεκτο υλικό επαρκές να καρβουνιάσει τρεις ορόφους. Έψαξαν και βρήκαν όμως αρκετά επιχειρήματα σχετικά με τον αερισμό του κτιρίου, την πυροπροστασία του, για το ότι οι υπάλληλοι δεν απεργούσαν, και άλλα πολλά. Διάσημος blogger γράφει, απευθυνόμενος στο Βγενόπουλο: «ζούμε σε μια Πολιτεία, όπου –δυο εβδομάδες μετά τον εμπρησμό της τράπεζας- δεν σας έχει απαγγελθεί καμία κατηγορία. Είστε τυχερός που ζείτε στην Ελλάδα».

Προφανώς, αν το κατάστημα που κάηκε ήταν μπακάλικο, και θύτης η αστυνομία, οι ίδιοι που σήμερα επιχειρηματολογούν κατά του Βγενόπουλου και της κακής εργοδοσίας, θα διαμαρτύρονταν εντονότατα για το φόνο των υπαλλήλων του μπακάλικου, καίγοντας ενδεχομένως τη μισή Αθήνα. Άρα, για όλους αυτούς ένα έγκλημα είναι έγκλημα κατά περίπτωση. Πρέπει να εξεταστεί πρώτα ποιος είναι ο θύτης, ποιος το θύμα, ποιος με το κεφάλαιο και ποιος με την εργατιά. Στο πίσω μέρος του μυαλού τους, ένας τραπεζικός υπάλληλος υπηρετεί τον καπιταλισμό, άρα κατά κάποιον τρόπο του αξίζει να πεθάνει. Ομοίως, όταν σκότωνε η «17 Νοέμβρη», ναι μεν ήταν φόνος, αλλά κατά βάθος... σκότωνε Αμερικάνους και επιχειρηματίες, άρα μικρή η ζημιά!

Αυτός ο καταλογισμός ευθυνών κατά περίπτωση, αναλόγως του αν ο θύτης ή το θύμα υπηρετεί την επαναστατική τους λογική, καμία σχέση δεν έχει με τη Δικαιοσύνη. Προς φασισμό ομοιάζει. Προσωπικά, μένω άναυδος ενώπιον εκείνων των συνειδήσεων που δάκρυσαν με το θάνατο του δεκαπεντάχρονου και μετά έκαναν την Αθήνα λαμπόγυαλο, ενώ μπροστά στη νεκρή έγκυο σκέφτηκαν τα πιστοποιητικά πυρασφάλειας!

Δεν ξέρω αν ο Βγενόπουλος είναι τυχερός που ζει στην Ελλάδα. Όσο πληθαίνουν όμως αυτές οι συνειδήσεις που δακρύζουν κατά περίπτωση, μόνο για θύματα με επαρκές πιστοποιητικό πολιτικών φρονημάτων, μάλλον κανείς μας δεν πρέπει να αισθάνεται τυχερός που ζει σε αυτή τη χώρα...

Παρασκευή, 14 Μαΐου 2010

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις τίθενται αρκετά ζωτικά ερωτήματα. Το κορυφαίο δε από αυτά είναι το κατά πόσον η Ελλάδα, με τα 110 δισεκατ. ευρώ, τα οποία θα δεχθεί την προσεχή τριετία, μπορεί τελικά να αποφύγει την χρεωκοπία. Από την άποψη αυτή, όμως, η κατάσταση κάθε άλλο παρά αισιοδοξία γεννά. Διότι, τα διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας είναι τεράστια και οι μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται θα πρέπει να έχουν σαρωτικό χαρακτήρα.

Το δημόσιο χρέος ανέρχεται στο 115% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος. Ακόμη κι αν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση για την επίτευξη δημοσιονομικής πειθαρχίας και εξυγιάνσεως εφαρμοστούν ακωλύτως στην καλύτερη περίπτωση θα επιτευχθεί κάποιος περιορισμό των πρωτογενών ελλειμμάτων του δημοσίου - ελλειμάτων που αγγίζουν σήμερα τα 35 με 40 δισ. ευρώ. Αλλά το δημόσιο χρέος ακόμη κι αν το έλλειμμα μηδενιστεί – κάτι που βεβαίως είναι αδύνατον να συμβεί δεδομένου ότι τα τοκοχρεωλύσια δημιουργούν το πρωτογενές έλλειμμα-, θα εξακολουθήσει να τροφοδοτείται με τους τόκους που πληρώνει η χώρα για τα ποσά που μέχρι σήμερα έχει δανειστεί.

Πιο συγκεκριμένα, το μέσο σταθμικό επιτόκιο δανεισμού της χώρας σήμερα ξεπερνά το 3,6% και αναμένεται το επόμενο έτος να ενισχυθεί κατά μία και πλέον μονάδα. Η κατάσταση θα επιδεινωθεί από την αναμενόμενη από τους ειδικούς άνοδο διεθνώς των επιτοκίων την επόμενη πενταετία. Για την ίδια περίοδο εκτιμούμε ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι μηδενική. Κατά συνέπεια το δημόσιο χρέος, με τα σημερινά δεδομένα θα συνεχίσει να αυξάνεται και ο ακαθάριστος δημόσιος δανεισμός της χώρας θα χρειαστεί για το 2010 περίπου το ένα τέταρτο, κατά τους αισιόδοξους, του ΑΕΠ.

Στο πρόβλημα αυτό θα πρέπει να προστεθεί το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της χώρας και η κατάρρευση της ανταγωνιστικότητος της ελληνικής οικονομίας που δυστυχώς θα επιταχυνθεί μετά την πρόσφατη ακατανόητη αύξηση των φόρων στο παραγώμενο εισόδημα και στην ιδιοκτησία και αναπόφευκτα θα μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις θεωρούνται όνειρο θερινής νυκτός λόγω της γραφειοκρατίας, της διαφθοράς, της φορολογίας και της αστάθειας του θεσμικού περιβάλλοντος. Η χώρα αποβιομηχανοποιείται τάχιστα, χωρίς να αξιοποιούνται κάποια συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει, όπως το φυσικό περιβάλλον, ο πολιτισμός και η παιδεία της. Όλες οι προσπάθειες εγχώριων ή ξένων επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνθλίβονται στις ατέρμονες και χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες, σε διεφθαρμένους μηχανισμούς, ή ακυρώνονται αμετακλήτως από το παραγωγικό σαμποτάζ αντιδραστικών πολιτικών δυνάμεων και συνδικάτων. Το συμπέρασμα επομένως είναι ότι τα εξαγγελθέντα μέτρα υπό της κυβερνήσεως δεν επαρκούν για να ανακόψουν το δρόμο της εθνικής οικονομίας προς τη χρεωκοπία.

Επιπροσθέτως, το άμεσο αποτέλεσμα της λήψης των μέτρων δημοσιονομικής εξυγιάνσεως, της επιβολής νέων φόρων σε συνδυασμό με την οικονομική ύφεση και την κατάρρευση της ανταγωνιστικότητος θα είναι η γιγάντωση της ανεργίας και η κοινωνική έκρηξη, την οποία θα σπεύσουν να εκμεταλλευτούν πολιτικά οι δυνάμεις των άκρων. Το αμέσως επόμενο διάστημα, το μείγμα θα γίνει εκρηκτικό.

Κάθε κρίση ωστόσο, εμπεριέχει και ευκαιρίες. Η -βεβαία για πολλούς- χρεωκοπία της χώρας μπορεί να αποτραπεί με την χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση λήψη και το συνδυασμό ριζοσπαστικών διαρθρωτικών μέτρων, όπως:
Πραγματικές ιδιωτικοποιήσεις στον τομέα των μεταφορών, των τραπεζών, της ενέργειας και σε οποιονδήποτε άλλον τομέα το κράτος ασκούσε έως σήμερα επιχειρηματική δραστηριότητα.
Δραστικό περιορισμό της γραφειοκρατίας, το κόστος της οποίας ανέρχεται σε 7% του ΑΕΠ. και είναι διπλάσιο του κοινοτικού μέσου όρου. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις πληρώνουν επιπλέον 8 με 9 δισ. ευρώ ετησίως στη μαύρη τρύπα της γραφειοκρατίας.
Πραγματικό άνοιγμα όλων των κλειστών επαγγελμάτων. Υπενθυμίζουμε ότι το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, έχει υπολογιστεί (από το ΙΟΒΕ) ότι θα προσέθετε 1,5% τουλάχιστον στο ΑΕΠ.
Μείωση των δαπανών του δημοσίου κατά 25% με 30%, καταργώντας μεταξύ άλλων μέτρων και όλους τους δημόσιους οργανισμούς, φορείς και νομικά πρόσωπα που δεν χρειάζονται. Οι υπάλληλοι αυτών θα πρέπει να απολυθούν και όχι να μεταταχθούν. Συγχρόνως θα πρέπει να αποφασιστεί το πάγωμα των προσλήψεων στο δημόσιο τομέα για μια πενταετία. Όλο το ελεγκτικό έργο των εφοριών, πολεοδομιών κλπ.θα πρέπει να μεταφερθεί σε ιδιωτικές εταιρείες, πιστοποιημένες από το κράτος. Έτσι, εκτός της δεδομένης εξοικονομήσεως των λειτουργικών δαπανών και αυτών της μισθοδοσίας, το κράτος θα πάψει να εκβιάζεται από συντεχνίες που έχουν στα χέρια τους ως όπλο για την ικανοποίηση των παράλογων αιτημάτων τους την είσπραξη των διαφόρων κρατικών εσόδων.
Η μείωση των φόρων -εισοδήματος, κατοχής ακινήτων, κληρονομίας- σε συνδυασμό με την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, θα εξασφάλιζε διαθέσιμο εισόδημα στους πολίτες, το οποίο θα διοχευτεύετο στην χειμαζόμενη από την κρίση αγορά.
Θέσπιση νέου επενδυτικού νόμου αυξημένης τυπικής ισχύος, στα πρότυπα εκείνων της δεκαετίας του 1950 που θα επιτρέψει να εισρεύσουν στη χώρα επενδυτικά κεφάλαια σε παραγωγικές δραστηριότητες, σε συνδυασμό με την άρση όλων των κανονιστικών ρυθμίσεων στην αγορά εργασίας.

Τα μέτρα αυτά θα αποτρέψουν κατά τη γνώμη μας τη χρεωκοπία της χώρας, θα ενδυναμώσουν τις δυναμικές και υγιείς κοινωνικές δυνάμεις έναντι των συντεχνιών και του τελούντος υπό την ομηρία αυτών πολιτικού συστήματος και, το πλέον σημαντικό, θα ενισχύσουν την καταβαραθρωμένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας παρέχοντας σ΄αυτή τις αναγκαίες αναπτυξιακές προϋποθέσεις.


Δημοσιεύηκε στην “Εστία” στις 14/5/2010