Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2010

Εμπόδια στην ανάπτυξη

Η κυβέρνηση το έχει πάρει απόφαση, ότι ο μόνος λόγος για τη δυλειτουργία της αγοράς είναι η έλλειψη ρευστότητας (έχει αναγγείλει τίποτε άλλο, εκτός από περισσότερα δάνεια στις επιχειρήσεις και καλύτερη αξιοποίηση του ΕΣΠΑ;) - και ότι η "μηχανή" της αγοράς θα λαδωθεί αποκλειστικά με κρατικό χρήμα. Θεωρούν αδιανόητο το ενδεχόμενο να εισρεύσει χρήμα από σοβαρούς ιδιώτες επενδυτές, να γίνουν ιδιωτικές επενδύσεις - και συνομιλεί με κρατικά funds, ετοιμάζοντας ειδική νομοθεσία για τεράστιου ύψους επενδύσεις. Δυστυχώς η κυβέρνηση δεν κάθισε καν να εξετάσει ποιοι παράγοντες της αγοράς είναι αποτρεπτικοί για επενδύσεις (μολονότι ένας από αυτούς, η γραφειοκρατία, φαίνεται να είναι στο νου της, αν κρίνουμε από τις προωθούμενες ρυθμίσεις για τις μεγάλες επενδύσεις), ώστε να δει πώς θα τους αντιμετωπίσει. Ποια είναι τα προβλήματα αυτά; Η παρακάτω απαρίθμηση είναι απλώς ενδεικτική:


Γραφειοκρατία - όχι μόνο για την έναρξη μιας επιχείρησης, αλλά και σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας της, πάρα πολλοί φορείς του Δημοσίου έχουν τη δυνατότητα, επικαλούμενοι ένα δαιδαλώδες νομοθετικό πλαίσιο, να διακόψουν ουσιαστικά τη λειτουργία της. Πρέπει να επισημανθεί ότι οι προθέσεις των γραφειοκρατών πολύ συχνά δεν είναι αγνές, δεν αφορούν καν την τήρηση των κανονισμών, αλλά αποσκοπούν στη λήψη αθέμιτων χρηματικών ανταλλαγμάτων.
Δικαστικό σύστημα - αυτό έχει δύο όψεις. Από τη μία, δεν υπάρχει αποτελεσματική δικαστική προστασία, καθώς οποιαδήποτε διαφορά, αστική ή διοικητική, επιλύεται μετά από πάρα πολλά χρόνια. Οι οφειλέτες ξέρουν ότι έχουν πολλές δυνατότητες να επιμηκύνουν το χρονικό διάστημα που απαιτείται, για να μπορέσουν οι πιστωτές τους να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις τους, σε βαθμό που στο τέλος ένας συμβιβασμός για πολύ μικρό μέρος της απαιτήσεως να είναι προτιμότερος από μια χρονοβόρα δικαστική διαμάχη. Από την άλλη, μπορεί μια επένδυση να έχει εγκριθεί μετά τιμής και δόξης από τη Διοίκηση, ξεπερνώντας πολλά προβλήματα, και να έλθει μετά από πολλά χρόνια ένα δικαστήριο να την ακυρώσει. Οι επενδύσεις, δηλαδή, είναι στον αέρα στην πραγματικότητα για πάρα πολλά χρόνια, ακόμη και μετά την ολοκλήρωσή τους.
Εργασιακά - από τη μία τα πολύ υψηλά κόστη (στα οποία προστίθενται και τα απίθανα κόστη για την κοινωνική ασφάλιση, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος πηγαίνει σε λειτουργικά έξοδα του ΙΚΑ), από την άλλη η έλλειψη ελαστικότητας στις εργασιακές σχέσεις: πρακτικά δεν μπορούν αυτές να προσαρμοσθούν σε μια δυσμενή για τον εργοδότη συγκυρία (λ.χ. να μειωθεί το ωράριο). Επίσης, η απόλυση ενός εργαζομένου είναι πρακτικά πολύ δύσκολη, πολύ συχνά προσβάλλεται ως καταχρηστική (με πολύ ασαφή κριτήρια ως προς το τι συνιστά καταχρηστικότητα) και ο εργοδότης κινδυνεύει να πληρώνει μισθούς υπερημερίας για δουλειά που δεν παρασχέθηκε δύο ή τριών ετών (ή και παραπάνω).
Κρατικό μονοπώλιο σε κάποιες υπηρεσίες, τυπικό (παλαιότερα) ή ουσιαστικό (σήμερα) - ηλεκτρική ενέργεια, διυλιστήρια κ.λπ. Το κράτος μπορεί να αυξήσει τις τιμές για πολλά προϊόντα ή υπηρεσίες με μια απλή απόφαση του πολιτικού προϊσταμένου μιας ΔΕΚΟ. Επίσης, σε πολλούς τομείς της οικονομίας είναι αδύνατη η είσοδος νέων επενδυτών ή επιχειρηματιών λόγω είτε του υφισταμένου καθεστώτος (κλειστά επαγγέλματα), είτε της υπεροχής του κράτους στην αγορά, η οποία είχε στηθεί ενόσω το κράτος είχε και το τυπικό μονοπώλιο στη συγκεκριμένη αγορά (τηλεπικοινωνίες).
Φορολογία - εκτός της υψηλής φορολογίας στα μερίσματα, της φορολογίας της μεγάλης ακίνητης περιουσίας κ.λπ., το φορολογικό σύστημα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από συνεχείς μεταβολές, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Είναι σαφές ότι κάποιος υποψήφιος επενδυτής θα δίσταζε πάρα πολύ να επενδύσει, όταν το φορολογικό καθεστώς είναι τόσο αβέβαιο. Επίσης, οι έκτακτες εισφορές στις κερδοφόρες επιχειρήσεις ενισχύουν και το κλίμα κατά της επιχειρηματικότητας που επικρατεί στη χώρα μας. Ακόμη κι εάν μια επιχείρηση, με όσα προβλήματα αντιμετωπίζει, καταφέρει να είναι κερδοφόρα, θα έλθει το κράτος να την αρμέξει όσο μπορεί.
Ανομία - αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Παρατηρείται ανομία όχι μόνο στη λειτουργία της γραφειοκρατίας, αλλά κυρίως στην αναποτελεσματικότητα της προστασίας ακόμη και από πολύ εμφανείς παραβιάσεις των νόμων. Ο καθένας μπορεί να κάνει μια κατάληψη ή να κόψει την Ελλάδα στα δύο, κλείνοντας βασικές οδικές αρτηρίες, χωρίς ούτε να υφίσταται επιπτώσεις, ούτε να υπάρχει κάποιος μηχανισμός, ο οποίος θα αντιμετωπίσει την παρανομία ευθέως.

Αν θέλει, λοιπόν, η κυβέρνηση να αλλάξει το κλίμα και να αρχίσει να προσελκύει επενδυτές, υπάρχουν πράγματα που μπορεί να κάνει πολύ σοβαρά. Δυστυχώς, όμως, τα χρονικά περιθώρια για κάτι τέτοιο όλο και στενεύουν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Γράψτε τη γνώμη σας!