Τρίτη, 31 Μαΐου 2011

Τι θα έκανα με το άγος του ΟΣΕ

Ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδας είναι μια ιστορία αθλιότητας, την οποία ανέχονται αδιαμαρτύρητα οι Έλληνες φορολογούμενοι για πολλά χρόνια. Θα παραθέσω ορισμένα στοιχεία που συνθέτουν το μέγεθος της καταστροφής.

Τα βασικά οικονομικά στοιχεία του Οργανισμού τα τελευταία χρόνια έχουν ως εξής:

(χιλιάδες ευρώ)
2005
2006
2007
2008
2009
Πωλήσεις (έσοδα)94.898
104.780
105.439
195.618
174.006
Κόστος προσωπικού

374.543
386.119
292.001
290.575
Αποτέλεσμα (ζημιές)
-829.550
-845.111
-939.910
-794.570
-936.812
Επιδότηση Ελλ. Δημοσίου
287.312
334.867
506.105
462.858
548.314
Νέος δανεισμός
1.427.600
968.700
110.477
330.500
482.891
Σύνολο δανείων
6.438.064
7.325.743
8.408.948
9.756.461
10.712.778

Αυτό σημαίνει ότι:
  • για κάθε εισιτήριο των 17 ευρώ που αγοράζουμε, ο ΟΣΕ καταβάλλει μισθό 29 ευρώ, μπαίνει συνολικά μέσα 93, επιδοτείται από το Δημόσιο με 54 και δανείζεται άλλα 48!
  • κάθε Έλληνας χρωστάει 1.000 χρέος, απλά για να υπάρχει ο ΟΣΕ!
  • το κόστος προσωπικού (ακόμα και το μειωμένο του 2009) αντιστοιχεί σε 4.182 εργαζόμενους (κυρίως βασικής εκπαίδευσης), δηλαδή μέσο κόστος 70.000 ευρώ ανά εργαζόμενο!
Το άγος συμπληρώνεται από τα παρακάτω στοιχεία:
  • ο ΟΣΕ καλύπτει μόλις το 2,5% των εμπορευματικών μεταφορών στην Ελλάδα (το 97,5% διενεργείται οδικώς, δηλαδή με νταλίκες). Αλλά και σε αυτό ακόμα το ποσοστό, πρέπει να υπολογίσουμε και το «παραμάγαζο» που πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι είχαν στήσει εργαζόμενοι και εκμεταλλεύονταν το δίκτυο του ΟΣΕ εισπράττοντας οι ίδιοι.
  • το 30% των 2.500 χλμ δικτύου του είναι στο παλαιό, μη ευρωπαϊκό, πλάτος και στην ουσία είναι άχρηστο.
  • το δίκτυο του ΟΣΕ καλύπτει περίπου 20 από τους 51 νομούς της Ελλάδας, ενώ όλοι οι νομοί διαθέτουν ΚΤΕΛ, τα οποία τον ανταγωνίζονται στη μεταφορά επιβατών
  • 2.700 υπάλληλοι πρόκειται να μεταταγούν στο Δημόσιο, προκειμένου να πάψει ο ΟΣΕ να είναι ζημιογόνος. Αυτό σημαίνει ότι αφενός έτσι κι αλλιώς θα μπορούσε να δουλεύει με 1.500 εργαζόμενους, αφετέρου ότι το κόστος μισθοδοσίας απλά «θα κρυφτεί» στο αχανές Δημόσιο.
Δυστυχώς, η μόνη λύση για τον ΟΣΕ είναι το άμεσο κλείσιμο. Μια ανώνυμη εταιρία με ζημιές 4 με 9 φορές το τζίρο της θα είχε κλείσει προ πολλού, καθώς κανείς μέτοχος δεν θα έβαζε πλέον λεφτά. Πρέπει επιτέλους και ο μέτοχος του ΟΣΕ, το Ελληνικό Δημόσιο, να αντιληφθεί ότι εκπροσωπεί όλους εμάς τους φορολογούμενους που δεν δεχόμαστε πλέον να χρηματοδοτούμε 4.200 υπαλλήλους Δημοτικού με 70.000 ευρώ το χρόνο.

Τι θα έκανα τον ΟΣΕ; Θα τον έκλεινα σε μια μέρα και θα έδινα στους υπαλλήλους του το προβλεπόμενο επίδομα ανεργίας, που έτσι κι αλλιώς θα έπαιρνε κάθε μη προνομιούχος εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα. Στο κράτος θα έμενε ένα χρέος περίπου 11 δις ευρώ, αλλά και η υποδομή. Με έναν πλειοδοτικό διαγωνισμό θα καλούσα οποιαδήποτε σιδηροδρομική εταιρία της Ευρώπης στήσει μια νέα εταιρία εκ του μηδενός, προσλαμβάνοντας και πολλούς απολυμένους του ΟΣΕ, με μισθούς αγοράς. Στη νέα σιδηροδρομική εταιρία θα παρείχα πλήρως ελεύθερα τιμολόγια, και μάλιστα στους νομούς όπου υπάρχει σιδηροδρομικό δίκτυο θα απελευθέρωνα και τα τιμολόγια των τοπικών ΚΤΕΛ. Ο ανταγωνισμός των δύο φορέων θα οδηγούσε σε μικρότερες τιμές και καλύτερες υπηρεσίες.

Δυστυχώς αυτά θα έκανε κάποιος που επιχειρούσε να βάλει μια τάξη στη μαύρη τρύπα του Δημοσίου, και όχι μια Κυβέρνηση, βασική προτεραιότητα της οποίας είναι να διαφυλάξει τα παιδιά που προσέλαβε, να κρύψει από τους φορολογουμένους τους τεράστιους μισθούς που παίρνουν για μηδενικό έργο και να μας αναγκάσει να συνεχίσουμε να πληρώνουμε κοντά στο 1 δις το χρόνο λόγω της «κοινωνικής σημασίας του σιδηρόδρομου».

Υ.Γ. Αν δεν σας έπεισα, ίσως σας πείσει ότι η ως άνω εταιρία που ζει αποκλειστικά απομυζώντας τους φόρους μας, προκηρύσσει διαγωνισμό ύψους 33.000 ευρώ για μίσθωση δυο δωματίων σε ξενοδοχείο στο Κιάτο....

Τετάρτη, 25 Μαΐου 2011

Μέτρα για την Αθήνα - Σχολιασμός και εναλλακτικές προτάσεις

Την εβδομάδα που μας πέρασε, η μισή κυβέρνηση της Ελλάδας ανακοίνωσε σειρά μέτρων που σκοπό έχουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα του κέντρου της Αθήνας. Επιχειρώ ένα πολύ σύντομο σχετικό σχολιασμό και παραθέτω στη συνέχεια κάποιες διαφορετικές προτάσεις μέτρων που θεωρώ ότι θα μπορούσαν καλύτερα ή έστω συμπληρωματικά – και σίγουρα οικονομικότερα – να αντιμετωπίσουν τα βασικά προβλήματα τόσο της Αθήνας όσο και παρεμφερή άλλων πόλεων.

Το πρώτο, αναμφίβολα θετικό, που προκύπτει από τη δημοσιοποίηση των συγκεκριμένων μέτρων είναι η συνειδητοποίηση ότι τα προβλήματα της πόλης (της Αθήνας εν προκειμένω) δεν είναι «της αρμοδιότητας» καμίας συγκεκριμένης επαγγελματικής ομάδας / συντεχνίας αλλά ότι απαιτείται συνδυαστική προσέγγιση για την αντιμετώπισή τους. Με άλλα λόγια είχαμε, έστω και εξ’ ανάγκης, έστω και μόνο για την Αθήνα, μια πρώτη παραδοχή της χρεοκοπίας του γνωστού μοντέλου της «αντιμετώπισης» των προβλημάτων των πόλεων μόνο μέσω πεζοδρομήσεων, κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, αναπλάσεων και σοφατισμάτων. Δηλ. γίνεται πλέον σαφές ότι η «πολεοδομία» όπως νοείται στην Ελλάδα είναι ανεπαρκής, και απαιτείται «αστικός σχεδιασμός», όπως ασκείται σε αρκετά δυτικά κράτη. Παράλληλα δηλ. με τα κλασσικά μέτρα των αναπλάσεων – ρυθμίσεων του φυσικού χώρου φαίνεται να λαμβάνονται για πρώτη φορά υπ’ όψιν και οι οικονομικές και κοινωνικές παράμετροι των συζητούμενων θεμάτων.
Τι μαθαίνουμε από τον αναλυτικό κατάλογο των μέτρων που εξαγγέλθηκαν (εδώ ο πλήρης κατάλογος). Για διευκόλυνση του αναγνώστη ας μου επιτραπεί ένας σύντομος, τηλεγραφικός σχεδόν σχολιασμός:
1.      Ως προς την αστυνόμευση, το Υπ. Προστασίας του Πολίτη υπόσχεται να... κάνει τη δουλειά του. Έστω κι έτσι, θετική είναι η δημόσια δέσμευση για διάθεση συγκεκριμένου αριθμού δυνάμεων και για συγκεκριμένες «εργασίες». Περιττή και δυνητικά επικίνδυνη / αντιπαραγωγική θεωρώ την εμμονή στις λεγόμενες «επιχειρήσεις-σκούπα», που φαίνεται να αντιμετωπίζουν όλους τους μετανάστες ως δυνητικά ένοχους (αγνώστου αδικήματος) μέχρι εξακρίβωσης του εναντίου. Θετική η πρόθεση εντοπισμού αποθηκών-πηγών τροφοδοσίας προϊόντων παραεμπορίου. Ως προς τα θέματα παροχής ασύλου, επίσης το Υπουργείο ΠΡΟ.ΠΟ δεσμεύεται να κάνει τη δουλειά του (που χρόνια τώρα αποφεύγει να κάνει) και να τηρήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας μας για τους αιτούμενους πολιτικό άσυλο.
2.      Το Υπ. Εξωτερικών δεσμεύεται επίσης ότι ...θα κάνει τη δουλειά του.
3.   Το. Υπ. Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων παρουσιάζει πράγματι κάποια ενδιαφέροντα μέτρα για την αποφυγή περιθωριοποίησης μεταναστών
4.  Το ΥΠΕΚΑ κάνει μια, θετική αλλά αόριστη, ανακοίνωση για παροχή αντισταθμιστικών ωφελημάτων στους δήμους που θα φιλοξενήσουν κέντρα μεταναστών. Σημαντικότερη είναι η - για πρώτη φορά – αναφορά στην παροχή φορολογικών και άλλων οικονομικών κινήτρων για τη συγκράτηση και επανεγκατάσταση κατοίκων και επιχειρήσεων αλλά προβληματίζει η σύνδεσή τους με πληθώρα γραφειοκρατικών προϋποθέσεων... Επίσης, πέραν κάποιων προτάσεων δράσεων / σχεδίασης που ο κακοπροαίρετος αναγνώστης θα μπορούσε να χαρακτηρίσει ως χαζοχαρούμενες (βλ. Ομόνοια) θετική ακούγεται η αναφορά στις αστικές καλλιέργειες στο Λόφο Στρέφη (αλλά πρέπει πάντα οι τοπικές κοινωνίες να καθοδηγούνται από το κράτος...;). Ενδιαφέρουσα η αναφορά στην «ενεργοποίηση υφιστάμενων και θεσμοθέτηση νέων εργαλείων συνολικής ανασυγκρότησης περιοχών με απόσυρση κτιρίων ή και συνόλων μέσα από τη διαμόρφωση Ειδικών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων»
5.    Το Υπ. Υγείας εξαγγέλλει ένα θετικό μέτρο για την παρακολούθηση της υγείας των αστέγων αλλά κατά τα άλλα περιορίζεται σε κάποιες τετριμμένες ανακοινώσεις / διευθετήσεις σε ότι αφορά το καίριο θέμα των ναρκωτικών.
6.   Το Υπ. Παιδείας, πέρα από κάποιες τετριμμένες αναγγελίες για χρηματοδότηση κτιριακών project, αναφέρει ορισμένες ενδιαφέρουσες πιλοτικές πρωτοβουλίες για τον τρόπο λειτουργίας και διδασκαλίας διαφόρων σχολικών μονάδων «στην περιοχή της Αθήνας» (π.χ. «ανοιχτό σχολείο», διαφοροποιημένο σχολικό πρόγραμμα, διαπολιτισμικοί σύμβουλοι / μεσολαβητές κτλ.)
7.   Το Υπ. Μεταφορών κατά βάση ξανα-ανακοινώνει κάποια μέτρα που ήδη έχουν εξαγγελθεί / δρομολογηθεί, ενώ τέλος
8.   το Υπ. Πολιτισμού/Τουρισμού – πέραν από κάποιες τρικυμιώδους λογικής και σύνταξης αναφορές στην τουριστική προβολή της Αθήνας – δεσμεύεται για μία κορυφαίας σημασίας παρέμβαση για την ανάδειξη της διαδρομής «Κεραμεικός – Ακαδημία Πλάτωνος». Γίνεται αναφορά σε αναπαλαιώσεις / συντηρήσεις μεμονωμένων κτηρίων αλλά απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά στο κτήριο της Οδού Πατησίων 61 (πρώην κατοικία της Μαρίας Κάλλας), κάτι που βάζει σε υποψίες ότι πρόκειται για τυχαίο κατάλογο, χρήσιμων μεν αλλά ατάκτως ερριμμένων παρεμβάσεων.

Τέλος, πληροφορηθήκαμε ότι – 17 χρόνια μετά την ήττα του από τον κ. Αβραμόπουλο – ο κ. Πάγκαλος καταφέρνει επιτέλους να γίνει... Υπερδήμαρχος Αθηναίων, έστω δια της πλαγίας οδού!

Τα παραπάνω μέτρα, παρ’ όλες τις επιμέρους κριτικές και επιφυλάξεις, έχουν θετικά στοιχεία και θα μπορούσαν να αποτελέσουν, αν αποκτήσουν σαφή χαρακτήρα και εφαρμοστούν πιστά και με σταθερότητα, ένα πλαίσιο αντιμετώπισης των προβλημάτων της Αθήνας.

Ωστόσο, φαίνεται να πάσχουν από αποσπασματικότητα και από μια ατολμία ως προς τις ιδέες που τα διαπνέουν.
Η αποσπασματικότητα φανερώνεται από την απουσία: α) ιεράρχησης των επιμέρους δράσεων (ουσιαστικά πρόκειται περί καταλόγου όπου το κάθε υπουργείο «συνεισέφερε» ότι μπορούσε), β) χρονοδιαγράμματος εφαρμογής τους και γ) αναφοράς των μεταξύ τους διασυνδέσεων, όπως θα απαιτείτο να γίνει σε κάθε καλοστημένο πρότζεκτ. Παράλληλα απουσιάζει οποιαδήποτε, έστω και κατά προσέγγιση, προσπάθεια οικονομικής αποτίμησης των μέτρων που εξαγγέλθηκαν και  σύγκρισής τους με τυχόν οικονομικά αποδοτικότερες εναλλακτικές. Σαφής απόδειξη της συνεχιζόμενης λειτουργίας του δημοσίου ωσάν να βρισκόμαστε ακόμη στην προ κρίσης εποχή των παχιών αγελάδων.
Η ιδεολογική ατολμία / οκνηρία, αναδεικνύεται όχι τόσο από τα μέτρα που προτείνονται όσο από αυτά που δεν προτείνονται, αλλά θα μπορούσαν να παίξουν καταλυτικό ρόλο στην αλλαγή κλίματος και στην αντιμετώπιση του βασικού προβλήματος της πόλης, δηλ. της εγκληματικότητας.
Ως τέτοια συγκεκριμένα μέτρα θα ανέφερα:
  1. Την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου ανιάτων, έτσι ώστε να πάψουν να υπάρχουν νησίδες ανομίας και παρανομίας στο κέντρο των πόλεων
  2. Την αποποινικοποίηση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών και τη θεσμοθέτηση / ρύθμιση της παροχής τους από συγκεκριμένα, πολλαπλά κανάλια διανομής, δημόσια και ιδιωτικά (καθώς μεγάλο μέρος της εγκληματικότητας και της υποβάθμισης του κέντρου σχετίζεται με την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, η οποία επιπλέον απασχολεί άσκοπα αστυνομικές δυνάμεις)
  3. Την παρακολούθηση και σύλληψη των μεγαλοδιακινητών / λαθρεμπόρων που ευθύνονται για το παραεμπόριο στα πεζοδρόμια της Αθήνας [ανακοινώθηκε και εν μέρει γίνεται ήδη]. Παροχή αμνηστίας / πράσινης κάρτας / άδειας διαμονής στους μικροδιακινητές που θα δώσουν στοιχεία στην αστυνομία για αυτό το θέμα.
  4. Την κατάργηση όλων των κλειστών επαγγελμάτων (γιατί η ανεργία τροφοδοτεί την παραοικονομία και αυτή την εγκληματικότητα)
  5. Τη μείωση των φόρων στην ακίνητη περιουσία για να πάρει ξανά μπροστά η οικοδομική δραστηριότητα (μείωση της ανεργίας, όπως ανωτέρω)
  6. Τη θεσμοθέτηση της κίνησης των μικρο-διαδηλώσεων (κάτω των 500-1000 ατόμων) μόνο στην αριστερή λωρίδα των οδών για τη διευκόλυνση της κίνησης στο κέντρο (οι διαδηλωτές ας αναπροσαρμόσουν το πλάτος των πανώ τους ή ας τα αντικαταστήσουν με πλακάτ...)
Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση θα μπορούσε να δεσμευτεί έναντι του Δήμου Αθηναίων (και άλλων υποβαθμισμένων δήμων του Λεκανοπεδίου) ότι θα «πάρουν» από το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού το τμήμα που δικαίως τους αναλογεί για δημιουργία ανοιχτών δημόσιων χώρων.

Κυριακή, 22 Μαΐου 2011

Σαν να μην υπάρχει αύριο...

Είναι βράδυ Κυριακής, 22 Μαΐου 2011, και φαίνεται ότι η Δευτέρα Παρουσία πήρε αναβολή. Παρά την «προφητεία» του 89χρονου πάστορα από την Καλιφόρνια, δεν έχουν συμβεί ακόμη τα γεγονότα που εναργώς, αλλά αόριστα χρονικώς, περιγράφει η Αποκάλυψη του Ιωάννη.

Το ειρωνικό χαμόγελο είναι η συνήθης αντίδραση που διαπίστωσα αναφορικά με τη νέα αποτυχία χρονικού προσδιορισμού του Τέλους του Κόσμου. Ειρωνικά σχόλια άκουσα και για τους αγαθούς εκείνους που πείστηκαν ότι δεν υπάρχει αύριο και, αναλαμβάνοντας όσα χρήματα μπορούσαν από τραπεζικούς λογαριασμούς και πιστωτικές κάρτες, γλέντησαν με αυτά τις τελευταίες (όπως νόμιζαν) ημέρες της ζωής τους. Δυστυχώς γι' αυτούς, αύριο φαίνεται να υπάρχει και προφανώς θα είναι πολύ πιο σκούρο από το χθες τους.

Πριν συμμετάσχετε αυθορμήτως στο κακεντρεχές κλίμα, σκεφτείτε μήπως ατομικά και συλλογικά φερθήκαμε κι εμείς σαν να μην υπάρχει αύριο.
  • Μήπως τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά είναι αυτά που μέχρι προ τινος συνωστίζονταν στις τράπεζες για δανεικά, θεωρώντας υποσυνείδητα πως δε θα υπάρξει το αύριο της αποπληρωμής;
  • Μήπως το ασφαλιστικό μας σύστημα οδηγούνταν μαθηματικά σε κατάρρευση, αλλά θεωρούσαμε ότι την ημέρα της κρίσεως δεν θα είμαστε εκεί;
  • Μήπως οι ανεξέλεγκτες χωματερές σε κάθε νησί, κάθε βουνό, κάθε ποτάμι, θα οδηγούσε σίγουρα σε ένα δηλητηριασμένο αύριο;
  • Μήπως το Δημόσιο μας μοίραζε λεφτά που δανειζόταν και εμείς δεν συνειδητοποιούσαμε ότι αυτό οδηγεί σε ένα αύριο μαύρο; Μήπως δεν διαμαρτυρόμασταν επειδή στο χειροπιαστό σήμερα μας δίναν λεφτά και το αύριο φάνταζε πολύ μακρινό;
Πριν λοιπόν πετροβολήσετε τον γραφικό υπέργηρο πάστορα της Καλιφόρνια, αναρωτηθείτε: μήπως όλοι μας φερθήκαμε σαν να μην υπάρχει αύριο;

Τετάρτη, 18 Μαΐου 2011

Οι αμείλικτοι αριθμοί

Στην ακατάπαυστη αρλουμπολογία περί αναδιάρθρωσης κλπ, θα ήθελα να παραθέσω απλούς, αμείλικτους αριθμούς.

Στο παραπάνω γράφημα βλέπετε 77 κουκίδες. Όσα τα δισεκατομμύρια εξόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2010.

Από αυτές, οι 54 είναι σκούρες. Όσα τα δισεκατομμύρια των εσόδων. Τα υπόλοιπα 23 γαλάζια είναι αυτά που μας λείπουν σε μια χρονιά, τα οποία και δανειστήκαμε!

Από αυτά τα 23 που μας λείπουν, τα 13 είναι τόκοι εξυπηρέτησης του Δημόσιου Χρέους. Αν γίνει αναδιάρθρωση του Χρέους μαζί με το λεγόμενο «κούρεμα» που προτείνουν οι διάφοροι φωστήρες, θα γλιτώσουμε ένα μέρος αυτών των τόκων.

Ενδεικτικά, αν δεν αναγνωρίσουμε 30% του Χρέους, πέρα από το πρόβλημα αξιοπιστίας, πέρα από το τεράστιο πρόβλημα για το (ελληνικό κυρίως) τραπεζικό σύστημα, πέρα από την τεράστια τρύπα στο ασφαλιστικό μας σύστημα, τα αποθεματικά του οποίου είναι ως επί το πλείστον... Δημόσιο Χρέος, πέρα από όλα αυτά, θα γλιτώσουμε 4 δις τόκους. Μας μένουν ακόμη 19.

Και αν ακόμα διαγράψουμε το σύνολο του Χρέους, πράγμα εντελώς ουτοπικό και καταστροφικό για το σύνολο της οικονομίας, θα γλιτώσουμε το σύνολο των τόκων, δηλαδή 13 δις. Τα υπόλοιπα 10;

Το γράφημα δείχνει σαφώς ότι το σημερινό μας πρόβλημα έγκειται στα 64 δις έξοδα (χωρίς τόκους) του Κράτους, που αντί το πολιτικό σύστημα να προσπαθήσει να συμπιέσει άμεσα στα 54 δις που εισπράττει, επιχειρεί να στραγγαλίσει τους πάντες... προκειμένου να εισπράξει και τα 64!

Πολύ βολική για το χρεοκοπημένο πολιτικό μας σύστημα η μετάθεση της συζήτησης στο τι καλά θα ήταν να γλιτώναμε 3-4 δις τόκους. Αποφεύγεται έτσι το να συζητήσουμε για τα... 64: πόσα είναι σπατάλες, πόσα διαφθορά, πόσα αργομισθία, πόσα κομματικοί στρατοί...